Здравје

Синдромот на недостиг на внимание и хиперактивност е поврзан со низа дигестивни проблеми

Анализирани податоци од речиси 2 милиони лица

Луѓето со АДХД (ADHD) имаат значително поголем ризик од развој на дигестивни проблеми, покажува една голема нова студија. АДХД, или нарушување на вниманието со хиперактивност, е невролошко нарушување кое се карактеризира со тешкотии при одржување на вниманието и тешкотии при контрола на импулсите или хиперактивност. Се проценува дека ова нарушување погодува околу пет проценти од децата и до четири проценти од возрасните ширум светот, при што бројот на дијагнози забележително расте во последните децении, пренесува „Science Alert“.

Во досега најсеопфатна студија, научници од Медицинскиот факултет во Ворвик спровеле систематски преглед и мета-анализа. Тие анализирале податоци од повеќе од 20 студии спроведени ширум светот, опфаќајќи вкупно речиси два милиони луѓе.

Еден од авторите на студијата, Сара Блејк, објаснува дека речиси секој анализиран дигестивен симптом – од запек и синдром на нервозни црева до лошо варење – се покажал поврзан со АДХД.

Застапеноста на дигестивни проблеми

Анализата покажала дека дијагнозата АДХД генерално е поврзана со 48 % поголема веројатност за појава на дигестивни симптоми во споредба со лицата кои го немаат ова нарушување. Истражувачите исто така ги пресметале ризиците за специфични состојби.

На пример, луѓето со АДХД имаат 52% поголема веројатност за диспепсија (лошо варење) и 58% поголема веројатност за синдром на нервозни црева (IBS). Ризикот од болки во стомакот се зголемува за 88 %, додека веројатноста за запек е речиси двојно поголема, односно се зголемува за 97%. Веројатноста за појава на дијареја е поголема за 118 % – што е повеќе од двојно.

Највпечатливиот податок се однесува на енкопрезата, односно губењето на контролата врз празнењето на цревата. Кај лицата со АДХД, овој проблем е 332 % почест, што значи дека се јавува повеќе од четири пати почесто. Генерално, ризикот од неодредени гастроинтестинални тегоби е поголем за 82%.

Можни објаснувања

Научниците наведуваат неколку можни објаснувања за оваа поврзаност. Карактеристиките поврзани со АДХД (ADHD), како што е засилената реакција на стрес, можат да ја зголемат осетливоста на дигестивниот систем. Покрај тоа, импулсивните навики во исхраната и нередовните оброци се чести кај луѓето со АДХД; таквите навики се независно поврзани со лошо варење, надуеност и запек.

Постои и врска помеѓу однесувањето, исхраната и цревните микробиоми. Импулсивноста е поврзана со изменет микробиом, делумно поради изборот на храна – на пример, изборот на зашеќерени пијалаци наместо храна богата со влакна. Разликите во сензорната обработка исто така можат да доведат до полоша исхрана, што влијае на функцијата на цревата.

Лековите што се користат за третман на АДХД исто така можат да придонесат за дигестивни проблеми. Понатаму, нарушувањата на сонот – кои се чести кај оваа состојба – можат да влијаат на подвижноста на цревата и на имунолошкиот одговор.

Улогата на оската црева-мозок

Овие наоди се во согласност со претходните истражувања што поврзуваат други невроразвојни нарушувања со дигестивни проблеми. Врската помеѓу цревата и мозокот – таканаречената оска црева-мозок – се покажува како многу посложена отколку што се сметаше претходно.

На оваа врска силно влијае вагусниот нерв, најдолгиот кранијален нерв, кој функционира како клучен пат за двонасочна комуникација во телото. На неговата функција директно влијаат хемиските супстанци произведени од цревните микроби, а неговата активност влијае на воспалителните процеси во дигестивниот систем. Затоа, нарушувањето на цревната флора, односно дисбиозата, кај луѓето со АДХД би можело да доведе до зголемено воспаление и симптоми забележани во студијата.

Препораки и идни чекори

Идните истражувања би можеле да се фокусираат на биолошките механизми што стојат зад промените во микробиомот. Исто така, неопходно е да се утврди дали постои причинско-последична врска, односно дали дигестивните проблеми му претходат на дијагностицирањето на АДХД или се негова последица.

Саран Шантикумар, водечкиот автор на студијата, истакнува дека лекарите треба редовно да ги прашуваат пациентите со АДХД за дигестивните симптоми за да не се занемарат овие проблеми. Сепак, таа претпазливо заклучува: „Сè уште не можеме да тврдиме дека АДХД ги предизвикува овие проблеми со цревата, ниту пак точно знаеме што ја поттикнува таа врска. Но, образецот е доволно јасен и заслужува понатамошно внимание“.

Истражувањето е објавено во списанието „Journal of Attention Disorders“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Фото: Кристина Агилера гола во када: Интимни делови ги покри со еден детаљ

Светската музичка ѕвезда пејачката Кристина Агилера најави изненадување за Ноќта на вештерките преку провокативни фотографии, но сè уште нема откриено каков костим подготвува.

Американската пејачка Кристина Агилера повторно го привлече вниманието на социјалните мрежи. Овој пат, таа објави провокативна фотографија на која позира гола во када, покривајќи ги интимните делови од телото со емоџија во форма на духови.

Покрај објавата, пејачката напиша: „Подготовки за Ноќта на вештерките во последен момент“, наговестувајќи дека подготвува нов костим за претстојниот празник. Сепак, таа не откри во што планира да се маскира оваа година.

Фотографиите брзо предизвикаа бројни реакции кај нејзините следбеници. Додека некои упатија комплименти, други се пошегуваа на сметка на долгото чекање за нова музика.

„Се надевам дека овогодинешниот костим е поп-ѕвезда која наскоро ќе издаде нова музика“, напиша еден корисник на социјалните мрежи.

Агилера, која јавноста ја памети по хитови како „Genie in a Bottle“ и „Ain’t No Other Man“, го издаде својот последен албум со нови песни во 2022 година.

Балкан

Советот на ЦБ на Црна Гора и ја одзеде лиценцата на Алта Пеј

На денешната седница, Советот на Централната банка на Црна Гора (CBCG) донесе одлука за одземање на овластувањето за давање платежни услуги на платежната институција „Alta Pay Group“ DOO Подгорица.

На денешната седница, Советот на Централната банка на Црна Гора (CBCG) донесе одлука за одземање на овластувањето за давање платежни услуги на платежната институција „Alta Pay Group“ DOO Подгорица, откако во спроведената постапка беше утврдено дека законски пропишаните услови за вршење на оваа дејност повеќе не се исполнети.

Одлуката е донесена во согласност со Законот за платен промет, врз основа на сеопфатна проценка за исполнетоста на регулаторните барања, вклучително и критериумите кои се однесуваат на подобноста на квалификуваниот учесник, како и на обезбедувањето стабилно, безбедно и законито работење на платежната институција. Од CBCG нагласуваат дека оваа одлука не претставува ризик за финансиската стабилност на Црна Гора, ниту пак влијае врз редовното функционирање на платниот систем.

„Alta Pay Group“ DOO Подгорица не е банка, не прима депозити од граѓани и правни лица и нема никакво влијание врз стабилноста на финансискиот систем на Црна Гора.

Централната банка навремено ги презеде сите неопходни активности во рамките на својата надлежност, со цел да се обезбеди уредно исполнување на обврските на „Alta Pay Group“ DOO Подгорица, имајќи ги предвид тековните случувања, како и да се заштитат интересите на корисниците.

Советот на ЦБЦГ потврдува дека финансискиот систем на Црна Гора е стабилен, а платниот промет функционира редовно и безбедно. Граѓаните и стопанството можат и понатаму да ги користат платежните услуги на банките и на другите овластени даватели на платежни услуги во Црна Гора.

Централната банка ќе продолжи одговорно, навремено и транспарентно да ја информира јавноста за сите прашања од значење за безбедноста на платниот промет и стабилноста на финансискиот систем.

Македонија

Манасиевски: Брвеница заслужува проекти, а не поделби: Волјата на граѓаните ја почитуваме, поддршката од Владата продолжува

Голема благодарност до секој еден жител на општина Брвеница кој го даде својот глас за нашиот кандидат Стојанчо Радичевски, кој во својата програма вети подобра иднина, повеќе инфраструктурни проекти и нови улици, наспроти поделбите по етничка линија од страна на ДУИ, директно и индиректно поддржана во вториот круг од СДС, политичката партија Левица и ВРЕДИ.

Додека ние ја потенциравме силата на единството, за една Брвеница за сите, нашите опоненти максимално го искористија национализмот и повикаа гласањето да биде врз основа на етничка припадност, а не врз основа на програма, визија и проекти.

По овие избори, граѓаните, Македонци и Албанци, ќе очекуваат проекти, а не национализам. Ќе очекуваат резултати, а не демагогија за тоа од која политичка партија доаѓа градоначалникот.

За нас резултатот е повеќе од одличен, затоа што, споредено со последните парламентарни избори, имаме 1.300 гласови повеќе. Иако тоа не беше доволно за победа, ВМРО-ДПМНЕ бележи раст во бројот на освоени гласови.

Почитувани граѓани,

Во првиот круг од овие предвремени локални избори, апсолутно ги декласиравме нашите директни опоненти, СДС и политичката партија Левица, кои беа на четвртото и петтото место на изборите.

Жалиме што ВРЕДИ во Брвеница ја пропушти можноста да биде поразличен од ДУИ, исто како што се покажа и дека кандидатите на СДС и Левица беа тројански коњ во корист на ДУИ, за да ги трошат гласовите на гласачкото тело.

Сами против сите.

Го почитуваме резултатот, а волјата на граѓаните е неприкосновена.

Сепак, Брвеница нема да биде заборавена. Владата, предводена од премиерот Мицкоски, ќе продолжи да го помага и да вложува во развојот на Брвеница.

Валентин Манасиевски, портпарол на ВМРО-ДПМНЕ

Со почит,

Центар за комуникации на ВМРО-ДПМНЕ