Култура

„Што може песната“ - нова книга на Марко Китевски

„Што може песната“ е насловена новата книга на проучувачот на македонскиот фолклор проф. д-р Марко Китевски, во издание на „Гирланда“ од Скопје. Посветена е на македонската народна песна која низ вековите ја создавал македонскиот народ и била дел во неговиот живот.

Песната била секојдневие, дел од обичаите, но и повик за борба во бурната историја, кога некои востаници, како што е запишано од сведочењата, и гинеле пеејќи. Многу дејци и револуционери станале бесмртни во песните и во нив биле зачувани од заборав.

- Македонските народни умотворби, особено народните песни, се надалеку познати по своите уметнички вредности. Многумина патеписци што минувале низ Македонија се воодушевувале од песните и ората, па Македонија ја нарекле земја на песните, пишува авторот во првиот дел на книгата (Истражувања).

Китевски се осврнува на македонски автори кои го истражувале народното творештво и на значењето на песната за народот, нејзината моќ во насочувањето на неговото расположение или во одржувањето на оптимизмот.

Според Константин Миладинов, скромниот македонски народ развил во себе божествена умствена дарба, а Рацин запишал „Сето она што не можело во животот слободно да се каже, она што требало да се премолчи, сето она што морало да се преживее во себе го нашло своето место во песната“.

Китевски ги наведува и зборовите на Блаже Конески, дека „народ што создал такви прекрасни песни нема да заостане во разгрнувањето на својата уметничка литература, нема да заостане во изградбата на целокупната своја национална култура“.

Во текстот „Фолклорот во Македонија“ Китевски наведува дека првите објавени македонски народни песни датираат од почетокот на 19 век. Записите ги направил Вук Караџиќ и со нив, како што вели, започнува нова ера во собирањето и објавувањето на македонското народно творештво.

За собирањето и афирмацијата на македонските народни умотворби во тој период значаен придонес имал Стефан Верковиќ кој го објавил првиот поголем зборник со македонски народни умотворби (со 335 од Серес и околината и од други краишта на Македонија). - Верковиќ прв го свртил вниманието на пошироката јавност за македонското народно творештво и е наречен стожер на македонската преродба поради неговите врски со најекспонираните интелектуалци од тој период - Димитар Миладинов, Шапкарев, Џинот, Жинзифов, Димитар Поп Георгиев..., пишува авторот.

Книгата на Китевски содржи текстови за опеани личности од македонската историја и култура кои се дел од вековната народна традиција (како Кирил и Методиј, Климент и Наум), за востаници и револуционери, за собирачи на народни умотворби и истражувачи.

Покрај Истражувања, изданието опфаќа уште два дела - „Музичката традиција во Македонија“ и дел во кој се објавени беседи одржани за разни поводи и промоции.

Марко Китевски докторирал во 1990 година (на тема „Клетвите во македонското народно творештво“. На постдипломските студии на Институтот за македонска литература ги предава предметите Народна култура и Македонски празници. Автор е на шеесетина книга и на над 400 други текстови (студии, статии, рецензии..) и на голем број радио и ТВ-емисии. Учествувал и бил вклучен во организирањето научни собири во Македонија и во странство. Добитник е на повеќе награди и признанија, меѓу кои и на државните „23 Октомври“ и за наука „Гоце Делчев“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Хороскоп

Дневен хороскоп за 26. септември 2026 година

Дневен хороскоп за сабота, 26. септември 2026 година.

Вага 24.9.-23.10.

Љубов

Вашата љубовна приказна ќе продолжи да се развива , на ваша радост. Затоа дотерајте се и излезете во друштво.

Кариера

Времето работи за вас , а вие му се препуштате со полна доверба Чувствувате дека вашите пет минути допрва доаѓаат.

Здравје и совет

Сакајте ги луѓето.

Шкорпија 24.10-22.11.

Љубов

Еден член на вешето пошироко семејство денеска од вас ќе бара повеќе внимание и ангажман.

Кариера

Ќе бидете занесени и ќе мислите дека секој проблем ќе го решите со леснотија. Во добар дел имате право.

Здравје и совет

Наспијте се .

Стрелец 23.11.-21.12.

Љубов

Веројатно денеска ќе блескате и ќе зрачите со чувства. Многумина без резервно ќе си ја отворат душата.

Кариера

Денеска ќе се позанимавате со можноста за вложување во работата што моментално ја работите. Ќе барате спонзори.

Здравје и совет

Не морате постојано да војувате.

Јарец 22.12.-20.1.

Љубов

Саканата личност денеска би можела да се жали и да приговара со тага. Ќе и попуштате и ќе ии дадете утеха и таму каде што не треба.

Кариера

Ќе одите на опцијата што ви дава најголем простор, но и уживање во работата.

Здравје и совет

Ќе уживате во убавниот ден.

Водолија 21.1.-19.2.

Љубов

Пред вас е одличен ден за секој вид дружење и забава. Посебно ќе бидат расположени младите или оние кои така се чувствуваат.

Кариера

Ви се чини дека е потребно само малку за вашите таленти да излезат на површина и да светнат.

Здравје и совет

Одете таму каде што ви е убаво.

Риби 20.2.- 20.3.

Љубов

Имате право да прашате и она што не е вообичаено. Довербата во вашиот однос е толкав , што може да си дозволите секакви прашања.

Кариера

Можеби ќе ве пофалат , но во најлош случај вашите идеи ќе бидат прифатени и сфатени сериозно.

Здравје и совет

Одете во природа.

Овен 21.3-20.4.

Љубов

Многумина и денеска убаво ќе се забавуваати ќе откриваат пат до нечие срце . Ќе им оди од рака речиси се што ќе посакаат.

Кариера

Денеска би можеле да ги забавувате колегите . Со задоволство ќе почнувате смешни разговори со добро расположение и дружба.

Здравје и совет

Засадете некое растение.

Бик 21.4- 20.5.

Љубов

Ќе продолжите со интензивното поврзување со луѓето , па има голема шанса за запознавање нова личност.

Кариера

Постојаното качување по скалилата на успехот речиси ве изморило . Имате потреба од опуштање , па ќе ја подзаборавите работата и обврските.

Здравје и совет

Подобро оптимист , отколку песимист.

Близнаци 21.5.-21.6.

Љубов

развојот на еден однос постојано ќе ве интригира . Станува збор за личност од работа , со која се почесто си разменувате пораки и знаци.

Кариера

Многумина денеска ќе ги анализираат своите резултати , уако не е потребно . Се е во најдобар ред.

Здравје и совет

Бидете поконкретни.

Рак 22.6-22.7.

Љубов

Веќе сфативте дека не треба да форсирате , па таа формула ќе ја искористите и на својата врска. Така ќе ја подобрите.

Кариера

Осмислете подобар план за соработка со другите. Знаете да се изразите , но користете повеќе тактичност.

Здравје и совет

Некои ќе запливаат.

Лав 23.7-22.8.

Љубов

Препуштете им на лицата во кои имате доверба да ве упатат каде што треба. Тие ќе знаат подобро од вас.

Кариера

Кога ќе помислите на деловните планови , веднаш ве заболува главата , зашто има малку работи што останале да се изконтролираат.

Здравје и совет

Бидете трпеливи.

Девица 23.8.-23.9.

Љубов

Ќе балансирате меѓу своите желби и реалните можности. Ништо нема да се прави на сила , туку само со трпение.

Кариера

Со олеснување ќе ги прифатите извештаите за напредок , од кој и вие сте дел. Тоа ќе биде дополнителен поттик.

Здравје и совет

Издржете.

Судбина

Малиот булдог Каси им го спаси животот на своите сопственици- загина во борба со разбеснета мечка

Омилениот француски булдог на една двојка умре обидувајќи се да ги спаси своите сопственици од разбеснета мечка откако дивото животно ги нападна во дворот на нивниот дом во руралните делови на Северна Калифорнија.

Џеф и Мелори Вилсон биле во нивниот дом во округот Тринити кога нивното куче Каси само еднаш лаело. Доцна ноќното лаење го натера Џеф да излезе надвор и да го провери дворот, објави Њујорк Пост.

Само што ја отвори вратата, Каси слезе од терасата, а зад мебелот од градината се појави мечка . Мечката потоа го нападна Џеф и го собори на подот.

Несвесен за фаталниот напад, Мелори се разбудил од вревата и излегол надвор да провери што се случува. Мечката потоа ја нападна и неа, нанесувајќи и тешки повреди на лицето и телото.

Во еден момент од нападот, мечката со устата го фатила Каси и почнала да бега. Мелори фрли стол кон мечката, поради што ја испушти Каси. Џеф потоа ја турнал грејачот на градината кон мечката, по што животното конечно побегнало.

Двојката верува дека мечката испаничила откако била закачена меѓу мала ограда околу куќата и отворена порта.

„Мислам дека мечката беше изненадена од нас исто како и ние од неа“, рече Џеф.

Двојката итно ја однела Каси на операција за да ѝ ги санира повеќекратните рани од каснување и длабоките исеченици по должината на 'рбетот. Кога по два дена сама почнала да оди и да пие вода, почувствувале наплив на надеж дека ќе закрепне. Трагично, таа починала следното утро.

California couple brutally mauled by bear before their tiny French Bulldog Cassie dies saving them https://t.co/VSUiuF7i6i https://t.co/JWzDiCsfDD
— New York Post (@nypost) September 24, 2026

Според страницата GoFundMe што ја започнала Рејчел Москоне, пријателка на парот веќе 20 години, Џеф се здобил со две скршени ребра, како и бројни рани од каснување и канџи, додека Мелори претрпела тешки повреди на главата и лицето, скршена рака и дополнителни рани од каснување и убоди.

„Каси се фрли меѓу Џеф и мечката во обид да го заштити“, рече Москон.

Таа додаде дека 7,5-годишната женка француски булдог била сакана членка на семејството Вилсон и „кога на Џеф му била најпотребна, ова мало куче храбро застанало меѓу него и мечката“.

„Таа никогаш не требаше да биде херој, таа не беше наш чувар.

Двојката одлучила да живее во рурална Северна Калифорнија за да биде поблиску до природата и нејзиниот див свет и биле уништени од нападот.

„Ова беше неиспровоциран и крајно необичен состанок што никој од нас не можеше да го предвиди. Можеме да тагуваме за Каси и да бидеме скршени од она што се случи, додека сè уште го почитуваме дивиот свет што припаѓа на овие места“, рече парот.

Тагови: булдог мечка

Шоу биз

Сите гледаа во Дакота Џонсон- на премиера во Лондон се појави во прѕирен фустан (ФОТО)

Дакота Џонсон вчера вечер се појави на лондонската премиера на „Verity“ во проѕирен фустан од чипка под кој се гледаше долната облека.

Актерката избра беж фустан направен од нежна чипка од дизајнерката Колин Ален за црвениот тепих. Креацијата имаше длабоко деколте со јака слична на шал и крој без ракави. Под проѕирниот фустан, 36-годишната Џонсон носеше контрастна црна долна облека од Fleur du Mal.

Изгледот го комплетираше со нејзината препознатлива права кафеава коса, црн маникир и златен ѓердан, нараквица и неколку прстени.

На премиерата, таа позираше и со Џош Хартнет, со кого глуми во нов психолошки трилер. Во филмот глуми и Ен Хатавеј. За настанот, Хартнет избра црно одело без вратоврска, широки панталони и модерна кроена јакна.

Проѕирните фустани станаа нејзин заштитен знак

Џонсон е веќе позната по изборот на транспарентни материјали за формални настани. На премиерата на филмот „Madame Web“ во Лос Анџелес во 2024 година, таа носеше мрежест фустан од Гучи украсен со кристали, под кој носеше долна облека во боја на кожа.

Во текот на септември 2025 година, таа двапати носеше транспарентни креации. Прво, таа избра црн фустан од чипка со цветен вез за вечерата „Грижа за жените“ на Фондацијата Керинг, а потоа светло виолетов фустан од Гучи на Филмскиот фестивал во Цирих.

На Меѓународниот филмски фестивал Црвено Море во декември 2025 година, таа носеше бел фустан од чипка со длабоко деколте од Клое.

„Се чувствувам убаво во нив, затоа ги носам“

Кога во октомври 2025 година германскиот Вог ја праша дали се грижи дека нејзините фустани се „премногу секси“, Џонсон одговори дека „едноставно не е загрижена“.

„Имав можност да носам некои од најубавите фустани и се чувствувам убаво во нив, затоа ги носам“, изјави таа за списанието.

Тагови: Дакота Џонсон