Што да направите ако ви се закачил крлеж? - Канал 5

Магазин

Што да направите ако ви се закачил крлеж?

Крлежите се речиси невидливи, но болестите што ги пренесуваат можат трајно да го загрозат здравјето.

Што да направите ако ви се закачил крлеж?

Крлежите се речиси невидливи, но болестите што ги пренесуваат можат трајно да го загрозат здравјето. Во нашиот регион најраспространети се шумските крлежи (Ixodes ricinus), кои ја пренесуваат две болести: лајмска борелиоза и менингоенцефалитис.

Лајмската болест е една од најчестите болести предизвикани од крлежи. Помеѓу 70% и 80% од луѓето заразени со лајмска болест развиваат карактеристичен осип во облик на мета. Заедно со осипот, постојат и симптоми слични на грип, како што се повишена температура, треска, болки во телото и замор. Навременото лекување со антибиотици може да ја запре инфекцијата.

Доколку лајмската болест не се лекува, може да напредува до силни главоболки, Белова парализа или губење на мускулниот тонус на едната или двете страни на лицето, тежок артритис, срцеви проблеми, вртоглавица или отежнато дишење. Некои пациенти со дијагностицирана акутна лајмска болест и примена терапија, сепак развиваат хронични симптоми.

Како да се заштитите?

Носете долги ракави и панталони кога престојувате во нивни живеалишта. Користете средство против инсекти кое делува и на нив.

Постојат и спрејови кои ги убиваат крлежите при контакт: Перметринот се нанесува на облеката и опремата и спречува крлежите да се закачат, но не смее да се нанесува директно на кожата. Концентрацијата во спрејовите може да предизвика чувство на пецкање, штетни се и за мачките.

Користете сушилница: По активности на отворено, ставете ја облеката во сушилница на висока температура околу 20 минути. Крлежите не можат да преживеат без влага.

Задолжително проверете се. Ако најдете крлеж пред каснување, нема опасност. Проверете го скалпот, косата, ушите, папокот, препоните, зад колената и пазувите. Туширањето по престојот надвор го олеснува забележувањето на крлежите.

Проверете ги и вашите миленици: Потребно е време за болеста да се прошири, па затоа е важно што побрзо да ги отстраните крлежите.

Заштита на дворот

Крлежите сакаат влажни места, паднати лисја и висока трева. Редовното косење тревници, одржувањето на градината и отстранувањето на лисјата може да ја намали веројатноста за нивен престој. Создавањето „тампон зона“ од дрвени струготини помеѓу вашиот тревник и обраснатите или пошумените области исто така може да помогне, особено ако користите струготини од кедар. Градината, игралиштето и просторот за дружба нека бидат подалеку од дивите, неуредни области во вашиот двор.

Инсектицидите за дворови базирани на бифентрин и перметрин може да ги намалат, но тоа треба да им се остави на професионалците. Рабовите и засенчените области обично се третираат, додека отворените, сончеви тревници генерално не бараат третман. Најдобро е хранилките за птици да ги чувате што е можно подалеку од вашиот дом бидејќи можат да привлечат глодари. Тие често носат патогени што крлежите ги собираат и ги пренесуваат на луѓето.

Што да направите по каснување?

Ако најдете крлеж на вас, важно е веднаш да го отстраните. Користејќи пинцета со тенок врв, фатете го крлежот што е можно поблиску до главата и кожата и повлечете го право нагоре. Не користете вазелин, есенцијални масла или детергент за миење садови. Јаките средства можат да го принудат крлежот да ја поврати својата содржина во вашиот крвоток, што може да го забрза пренесувањето на болеста.

Исчистете го местото на каснување како што би направиле со која било друга рана. Доколку е можно, зачувајте го крлежот за идентификација на видот. Ова ќе ви помогне да знаете на кои симптоми да внимавате, бидејќи различните видови носат различни болести.

Ако почнете да се чувствувате лошо, посетете лекар. Многу болести што се пренесуваат преку крлежи имаат општи симптоми слични на грип, и не сите инфекции имаат јасни знаци како што е осипот. Вашиот лекар може да направи тестови и да ви препише соодветен третман.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Култура

Петре Арсовски е добитник на „Голема ѕвезда на македонскиот филм“ на ДФРМ за 2026 година

Актерот Петре Арсовски е годинешен добитник на наградата „Голема ѕвезда на македонскиот филм“, која Друштвото на филмските работници на Македонија (ДФРМ) ја доделува за исклучителен придонес кон македонската кинематографија. 

Петре Арсовски е добитник на „Голема ѕвезда на македонскиот филм“ на ДФРМ за 2026 година

Наградата ќе му биде врачена на свеченото отворање на годинешното издание на Интернационалниот фестивал на филмската камера „Браќа Манаки“, на 19ти септември во Битола.

Со повеќе од пет децении присуство пред филмската камера, Петре Арсовски е едно од препознатливите актерски лица на македонската кинематографија. Неговата кариера започнува во раните седумдесетти години и се протега низ различни периоди од развојот на македонскиот филм, оставајќи зад себе голем број улоги кои се дел од неговата историја.

Филмската кариера Арсовски ја започнува во 1971 година во „Македонскиот дел од пеколот“ во режија на Ватрослав Мимица. Во годините што следуваат игра во „Истрел“ на Бранко Гапо, „Јад“ на Кирил Ценевски, „Најдолгиот пат“ на Бранко Гапо и „Пресуда“ на Трајче Попов, а во 1980 година ја толкува главната улога на Петре Ќушко во „Време, води“ на Бранко Гапо.

Следуваат улоги во бројни филмови кои одбележаа различни периоди од македонската кинематографија, меѓу кои „Среќна Нова ’49“, „Тетовирање“, „Ангели на отпад“, „Џипси меџик“, „Збогум на 20-тиот век“, „Големата вода“, „Бал-кан-кан“, „Караула“, „Трето полувреме“, „До балчак“, „Ослободување на Скопје“, „Златна петорка“ и „Лена и Владимир“. Неговата филмографија опфаќа и бројни филмски и телевизиски продукции во земјите од регионот и пошироко.

За својата повеќедецениска работа Арсовски е добитник на бројни признанија, меѓу кои државната награда „11 Октомври“ за животно дело од областа на културата и уметноста, наградата за животно дело на Македонскиот театарски фестивал „Војдан Чернодрински“ и наградата „13 Ноември“ на Град Скопје.

Со доделувањето на „Голема ѕвезда на македонскиот филм“, ДФРМ му оддава признание на Петре Арсовски за неговиот исклучителен и траен придонес кон македонската кинематографија, за повеќедецениското присуство во македонскиот филм и за бројните актерски остварувања со кои неговото име стана нераскинлив дел од неговата историја.

Наградата „Голема ѕвезда на македонскиот филм“ ДФРМ ја востанови во 2013 година, а нејзини досегашни добитници се Кирил Ценевски, Милчо Манчевски, Дарко Марковиќ, Сајмон Пери, продуцентската куќа „Вардар филм“, Милица Стојанова, Љупчо Константинов, Столе Попов, Северџан Бајрам, Горјан Тозија – Медо, Лабина Митевска, Димитар Грбевски и Кирил Џајковски.

ДФРМ

Тагови: ДФРМ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Јанчев: Кавадарци чекори кон поголема енергетска ефикасност

Во Општина Кавадарци се реализира значаен проект за поставување и проширување на фотоволтаични системи на повеќе јавни објекти, со цел зголемување на енергетската ефикасност и намалување на трошоците за електрична енергија.

Јанчев: Кавадарци чекори кон поголема енергетска ефикасност

Фотоволтаичните панели, како и проектите за нивно поставување, се обезбедени како донација, додека останатиот потребен материјал е обезбеден од Буџетот на Општина Кавадарци, преку спроведена јавна набавка.

Активностите опфаќаат вкупно 12 локации, меѓу кои повеќе објекти на ЈОУДГ „Рада Поцева“ – „Гроздоберче“, „Снежана“, „Детелинка“, „Изворче“ и „Сонце“, како и Библиотеката „Феткин“, Домот на култура ,,Иван Мазов Климе'' зградата на Општина Кавадарци, „ООУ Димката Ангелов Габер“, СОУ „Киро Спанџов – Брко“, Основен суд Кавадарци и ЈЗУ Општа Болница со проширена дејност Кавадарци.

На дел од објектите се поставуваат комплетно нови фотоволтаични системи, додека на други постоечките системи се надградуваат со дополнителен капацитет. На овој начин, јавните установи добиваат поголема можност за производство на сопствена електрична енергија од обновлив извор.

Овој проект претставува уште еден чекор кон создавање поодржлива, енергетски ефикасна и еколошки одговорна општина. Со вложување во обновливи извори на енергија, Општина Кавадарци не само што ги намалува долгорочните трошоци за електрична енергија, туку придонесува и кон заштита на животната средина и создавање подобри услови за идните генерации.

Кавадарци продолжува да инвестира во зелена енергија, одржлив развој и модерна јавна инфраструктура – за поекономична и позелена општина, објави градоначалникот на Општина Кавадарци, Митко Јанчев.

Тагови: Митко Јанчев

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Хорор сцени: Пукање и пожар во семејна куќа

Осум лица, меѓу кои четири деца, беа убиени во куќа во Билингс, Монтана, каде што дошло до пукање и пожар по она што се верува дека е семејна расправија, соопшти полицијата.

Хорор сцени: Пукање и пожар во семејна куќа

Некои медиуми објавија дека пукањето се случило за време на семејна вечера.

Полицијата добила повик за помош по 18 часот за активен стрелец, а по пристигнувањето на местото на настанот, слушнале истрели и ја пронашле куќата целосно зафатена од пламен, објави „ABC“.

Останките од жртвите сè уште безбедно се извлекуваат од куќата, која била тешко оштетена во пожарот.

Осомничениот за инцидентот е исто така мртов.

Полицајците пронашле маж во дворот со самонанесена прострелна рана.

Тој бил однесен во болница, каде што починал.

Шерифот на округот Јелоустоун, Кент О'Донел, изјави дека властите веруваат дека инцидентот започнал како семејна расправија.

Полицијата соопшти дека не бараат други осомничени и дека нема понатамошна закана за заедницата.

Истовремениот оган и пукање го направија одговорот особено сложен и опасен, соопштија официјални лица.

Шефот на противпожарната служба на Билингс, Мет Хопел, рече дека куќата е целосно уништена, делумно поради недостаток на противпожарни хидранти во областа.

Имињата и возраста на жртвите и осомничениот не се објавени.

Истрагата ја води полицијата на округот Јелоустоун и Билингс, со учество на повеќе локални, државни и федерални агенции.

Причината и околностите на пожарот ќе бидат дополнително истражени откако местото на настанот ќе биде безбедно.

Тагови: пожар пукање

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер