Гледано од страна, секое лице што ги завршува обврските на време, разговара вообичаено, делува дека функционира нормално, иако може да постои чувство на тишина, празнина и оддалеченост од сопствениот живот.

Психолозите често оваа состојба ја опишуваат како емоционално исцрпување - состојба во која емоциите не се целосно исчезнати, туку се пригушени. Лицето продолжува да работи, да се грижи за другите и да ги извршува секојдневните задачи, но без вистинско чувство на присуство и поврзаност со она што му се случува.

Емоционалното исцрпување не изгледа како криза

За разлика од тагата, анксиозноста (вознемиреноста) или интензивните емоционални реакции, емоционалното исцрпување честопати поминува незабележано. Не се појавува ненадејно и не го „вклучува“ алармот. Напротив, може да изгледа како смиреност и стабилност.

Затоа многу луѓе веруваат дека се „добро“, бидејќи нема драматични симптоми што би укажувале дека нешто не е во ред. Сепак, секојдневниот живот станува механички. Рутините остануваат исти, но задоволството и чувството на исполнетост полека бледнеат.

Експертите веруваат дека емоционалното исцрпување често се развива како одговор на телото на хроничен стрес, исцрпување или преоптоварување. Нервниот систем се обидува да го заштити лицето така што „замолчува“ дел од емоционалното искуство со цел подобро да се справи со секојдневните барања.

Телото често прво забележува дека нешто не е во ред

Неврологот Антонио Дамасио развил теорија позната како „хипотеза за соматски маркери“, според која телото регистрира емоционални промени и испраќа сигнали до мозокот пред лицето да стане свесно за нив. Тие можат да вклучуваат чувство на тежина во градите, мускулна напнатост, промени во дишењето или необјаснив замор.

Во пракса, емоционалното исцрпување често се појавува не преку големи емоционални сломови, туку преку мали промени: музиката повеќе не ги евоцира емоциите како порано, добрите вести го оставаат лицето рамнодушно, а прошетката или дружењето повеќе не носат чувство на мир и задоволство.

Психолошките истражувања покажуваат дека способноста за препознавање на телесни сигнали, позната како интероцептивна свесност, е важна за емотивното здравје. Луѓето кои се подобро способни да ги препознаат внатрешните состојби на своето тело имаат поголема веројатност да ги разберат сопствените емоции.

Да функционирате и да бидете добро не е исто

Една од најголемите заблуди е верувањето дека некое лице е добро само затоа што успева да ги извршува своите секојдневни обврски. Емоционалното исцрпување е подмолно токму затоа што не го спречува функционирањето. Едно лице може да работи, да се грижи за своето семејство, да излегува и да разговара со луѓе, а во исто време да се чувствува далечно од сè што доживува.

Психолозите предупредуваат дека игнорирањето на ваквите сигнали може дополнително да го продлабочи чувството на празнина и исцрпување. Затоа е важно да обрнете внимание на малите промени во секојдневното искуство во животот: недостаток на радост, рамнодушност кон работите што претходно биле пријатни или чувство дека деновите минуваат „на автопилот“.

Понекогаш телото прво покажува дека на лицето му недостасува одмор, емоционална поддршка или простор за обработка на она што го потиснувало долго време.

Важно е да направите разлика помеѓу „Добро сум“ и вашата вистинска внатрешна состојба

Емоционалното исцрпување не мора да значи дека имате сериозно ментално нарушување. Понекогаш тоа е само знак дека вашето тело е под притисок предолго и се обидува да се заштити. Но, важно е да се препознае разликата помеѓу само функционирање и вистинско чувство на внатрешен мир.

Кога чувството на празнина, дистанца или емоционална рамнодушност продолжуваат и почнуваат да влијаат на вашиот квалитет на живот, експертите препорачуваат разговор со психолог или психотерапевт. Препознавањето на проблемот е често првиот чекор кон повторно поврзување со вашите емоции и потреби.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.