„Македонски сновиденија“ на Националниот џез оркестар ќе ги отвори 25. Есенски музички свечености - Канал 5

„Македонски сновиденија“ на Националниот џез оркестар ќе ги отвори 25. Есенски музички свечености

Во организација на Дирекцијата за култура и уметност на Скопје од денеска до 10 ноември ќе се одржи јубилејното 25. издание на фестивалот „Есенски музички свечености“.

„Македонски сновиденија“ на Националниот џез оркестар ќе ги отвори 25. Есенски музички свечености

Фестивалот свечено ќе биде отворен со концертот на Националниот џез оркестар насловен „Македонски сновиденија“, под диригентската палка на Владимир Николов со почеток во 20 часот на сцената на Малата сала на Филхармонија.

Како што посочуваат Националниот џез оркестар, овој проект претставува ново поглавје во работата на Оркестарот – првпат од неговото формирање оркестарот подготвува нови обработки на македонски народни песни, како и оригинални композиции инспирирани од македонскиот фолклор. Покрај самата концертна изведба, проектот е замислен и како авторска иницијатива на оркестарот, со планови за снимање, архивирање и понатамошна интеграција на материјалот во творечкиот опус на оркестарот.

Од Дирекцијата за култура и уметност на Скопје посочуваат дека македонскиот Национален џез оркестар го претставува проектот „Македонски сновиденија“ – енергична фузија од македонски фолклор и современ џез. Програмата ќе ја диригира Владимир Николов, кој ќе го предводи оркестарот низ музичко патување инспирирано од длабоките културни корени на македонскиот фолклор, прераскажани преку јазикот на џезот. Македонскиот национален џез оркестар е симбол на врвна џез музика и високо ниво на уметнички перформанси. Овој Биг Бенд оркестар обединува врвни џез музичари од Македонија и меѓународно признати гости-уметници. Основан како национална институција во 2024 година, тој брзо стана централна сила во културниот живот на земјата. Со иновативна програма и распродадени настапи, тој изгради репутација како национален џез бренд. Меѓу гостите солисти до сега се истакнуваат Курт Елинг, Марија Мендеш, Дони МекКаслин, Курт Розенвинкел, Дон Менца, Шеун Кути, Зиги Фајгл, Луис Бониља, Франческо Беарцати и други меѓународно признати уметници. Сите тие придонесоа за растечкиот меѓународен профил на оркестарот.

На 31 октомври со почеток во 20 часот во Културно информативниот центар - Салон 19-19 ќе се одржи концерт на Георги Шарески. Георги Шарески е гитарист, композитор и аранжер кој се истакнува со својот препознатлив стил, спојувајќи балкански ритми со џез, фјужн и современа класична музика. Неговата музика се карактеризира со длабока емоционалност, комплексна хармонија и суптилна виртуозност. Со девет авторски албуми, Шарески настапува како соло артист и со врвни музичари од Македонија и пошироко. Неговите проекти ги надминуваат жанровските граници, спојувајќи традиција и современ израз. Редовно настапува на реномирани фестивали и сцени во Европа и светот, придонесувајќи за меѓународната афирмација на македонската современа музика.

На 2 ноември во Музеј на Македонска борба за самостојност во 20 часот ќе се одржи концерт на Женскиот хор Фрида од Македонија - „Фрида Музикотерапија”. Аматерски женски хор ФРИДА е формиран во октомври 2023 година. Основач, раководител и диригент на хорот е Сузана Турунџиева – вокален солист и музички педагог. Хорот функционира во 2 секции/групи составени од по 60-тина хористки аматери, со големо хорско искуство.

На 5 ноември во Културно информативниот центар Салон 19 19 со почеток во 20 часот концерт ќе одржи концерт на Пламенка Трајковска - гудачки квартет - „Јохан Штраус во филмот“ и проекција на „Веселата војна“. Гудачкиот квартет Пламенка Трајковска е дел од Здружението Пламенка Трајковска – МКС, Скопје и претставува еден од водечките камерни ансамбли во земјата. Со својата музичка страст и креативност, тие ја спојуваат класичната традиција со современиот израз, фолклорот и кросоверот. Квартетот настапува на најзначајните културни сцени во Македонија и Европа, создавајќи концерти исполнети со енергија, емоција и уметничка прецизност. Квартетот е составен од Пламенка Трајковска - виолина, Сандра Крстевска - виолина, Љубица Бошкоска - виола и Александра Јаневска - виолончело.

На 6 ноември во Културно информативниот центар Салон 19 19 во 20 часот ќе се одржи Солистичкиот рецитал: „Звуци на срцето и душата“ од Берислав Јерковиќ (баритон), Ана Дадиќ, (пијано) од Хрватска. Берислав Јерковиќ е дипломец по Пеење, Диригирање и Музичка педагогија, со докторски студии на Универзитетот во Загреб. Има изведено бројни солистички улоги во опери низ Европа, Африка и Америка, а настапувал со врвни оркестри и ансамбли. Добитник е на повеќе награди за вокални и диригентски настапи и активен е како професор на Академијата за уметност во Осиек, каде е и раководител на Одделот за музичка уметност. Ана Дадиќ е пијанистка и флаутистка со дипломи од Музичката академија во Загреб и Академијата за музика во Љубљана. Добитничка е на над 35 први награди на национални и меѓународни натпревари и астапувала во повеќе европски земји. Соработувала со истакнати оркестри и ансамбли, меѓу кои Загрепската н филхармонија и Квартет Руцнер. Моментално работи како корепетитор во Уметничкото училиште за танц „Силвија Херцигонја“ во Загреб.

На 8 ноември во Културно информативниот центар Салон 19 19 во 20 часот ќе се одржо Камерен концерт - „Впечатоци од Шпанија“ од Миреја Пинто (мецосопран), Владислав Броневецки (пијано) од Шпанија. Миреја Пинто (родена во Манреса, Барселона – Шпанија) е добитничка на највисоки награди на неколку натпревари за пеење во Шпанија и Италија. Нејзиниот обемен репертоар, кој се движи од барок до современа музика, ги опфаќа жанровите: опера, ораториум и лид. Настапувала како солист со бројни камерни ансамбли и оркестри, под диригентство на познати маестра како Л. Маazel, Г. Дудамел, П. Мааг, Р. Бонинџ, Х. Рилинг, П. Гудвин, Е. Ериксон, А. Зеда, Ж. К. Малгоир, О. Дантони, М. Армилијато, Р. Фрица, С. Мелки, М. Бенини, Ф. Хајдер, М. Мариоти, Ф. П. Декер, Б. де Били, Д. Јуровски, С. Фуџиока, С. Вајгле, Ј. Трауб, А. Анисимов, Г. Носеда, М. Гвидарини, А. Алеманди, Р. Толомели и многу други. Учествува на бројни концертни циклуси, музички фестивали и оперски изведби во Италија, Русија, Холандија, Германија, Грција, Андора, Франција, Монако, Јапонија, Чешка, Колумбија и Шпанија, со значајни настапи во водечките концертни сали и оперски театри. Во однос на Лидер концертите, од 1992 година таа има дуо со пијанистот Владислав Броневецки, со кого развива богата концертна активност низ повеќе земји, на фестивали и концертни циклуси (вклучувајќи ги и престижните концертни сали како „Гран Театре дел Лисеу“– Барселона, „Рахманинов Хол“ – Москва, „Хамариќју Асахи Хол“ – Токио и многу други). Тие изведуваат широк репертоар што опфаќа германски лид, француска мелодија, англиски песни, руски романси, италијански, шпански и каталонски песни. Има снимено опери како „Sly“ од Волф-Ферари (со Хосе Карерас), „Il Viaggio a Reims“ од Росини, „Die Walküre“ од Вагнер и „Babel 46“ од Монсалваж (во Операта Лисеу – Барселона). Исто така има издадено и CD „One Life to Live“, заедно со Манел Камп (пијано), со дела од К. Вајл и Гершвин, како и CD „Pushkin in Music“, со Владислав Броневецки (пијано). Таа е професор по соло пеење на Високата школа за музика на Каталонија (ESMuC – Шпанија), вокален советник и професор по пеење на Меѓународната оперска академија (IOA – Гент, Белгија), како и на бројни мастеркурсови во различни земји. Во 2011 година е наградена од Òmnium Cultural со „Наградата за култура Бажес“, а во мај 2017 година ја добива и „Наградата за култура Regió 7“. Таа е Амбасадор на Манреса за 2022 година. Сите овие признанија се за нејзината уметничка кариера и нејзиниот значаен културен придонес кон земјата преку фестивалот на класична музика кој го основала и го организира од 1995 година.

Владислав Броневецки, пијанист од Владивосток, Русија, дипломирал на Конзерваториумот „Чајковски“ во Москва, каде студирал кај Елисo Вирсаладзе. Добитник е на наградата „Tchaikovsky Grant“ и признанија од меѓународни натпревари, меѓу кои „Robert Schumann Competition“ во Германија. Настапува на бројни концерти и фестивали низ светот и соработува со истакнати уметници како Наталија Гутман и Хуан Диего Флорез. Денес е професор по пијано на Високата музичка школа на Каталонија (ESMUC) во Барселона.

На 10 ноември, на последниот ден од фестивалот во Културно информативниот центар Салон 19 19 во 20 часот ќе се одржи Концерт на Једен Ансамблот од Турција. Једен Ансамблот е основан во Виена во 2018 година и организира концерти во различни делови на Европа, специјализирајќи се за класична турска и турска суфиска музика. Групата е единствена во Австрија и една од ретките во Европа со ваков фокус. Репертоарот обединува дела од 10-тиот век до денес, во различни форми и структури, изведени на акустични инструменти како неј, танбура, уд, канун, кеменче и бендир, а понекогаш настапуваат и гостински уметници. Ансамблот изведува инструментални, побожни и вокални форми со соодветни инструменти, а бројот на изведувачи се прилагодува според проектот. Настапуваат во Австрија и низ Европа, вклучувајќи Германија, Унгарија, Чешка и Полска, учествувале на многу меѓународни фестивали, а нивните настапи биле прикажани и на значајни телевизиски канали како ТРТ. Ансамблот го сочинуваат Руи Азиз, каманча, Халил Ибрахим Доѓан, неј, Реџеп Белен, тамбура, Наваф Хамед, канун.

Од своето основање во 1999 година, „Есенските музички свечености“ претставуваат еден од најпрестижните музички фестивали во нашата земја. Секоја есен, во периодот од октомври до ноември, Скопје станува сцена на врвни музички доживувања што ја обединуваат класичната, камерната, џез и современата музика.

Во 2025 година, фестивалот гордо го одбележува своето јубилејно 25-то издание, потврдувајќи ја својата мисија да биде симбол на есенската музичка култура и неизоставен дел од културниот идентитет на градот. Со четврт век традиција, свеченостите остануваат препознатливо место на кое музиката ја раскажува својата универзална приказна.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Макрон ги свика земјите од Г7 на состанок поради цената на енергенсите

Францускиот претседател Емануел Макрон објави дека земјите-членки на групата Г7 ќе се состанат во наредните недели за да ја зајакнат соработката и да обезбедат стабилно снабдување со енергија. 

Макрон ги свика земјите од Г7 на состанок поради цената на енергенсите

Причината за состанокот е енергетската криза предизвикана од војната во Иран, пишува Ројтерс.

„Во наредните недели ќе одржиме состанок на групата Г7 посветен на енергетски прашања. Сакаме да ја зајакнеме соработката и да избегнеме непотребни тензии меѓу членовите и нашите клучни партнери. Исто така, ќе ја разгледаме можноста за ставање на стратешки резерви на пазарот или укинување на ограничувањата, како што веќе направивме пред неколку месеци“, рече Макрон на прес-конференција.

Протести поради цените на горивата

Владата на Макрон истовремено се соочува со протести и јавен притисок поради високите цени на горивата. Затоа претседателот организираше состанок со лидерите на парламентарните партии, каде што разговараа за кризите на Блискиот Исток и Украина и нивното влијание врз пазарот на енергија.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Скопјанец возел по пешачката патека покрај Вардар- казнет е

СВР Скопје го пронајде и казни возачот кој со возило се движеше по пешачката патека покрај Вардар.

Скопјанец возел по пешачката патека покрај Вардар- казнет е

Во врска со објавено видео на социјалната мрежа „ТикТок“, на кое се гледа како непознато машко лице управува патничко моторно возило „фолксваген туран“ со скопски регистарски ознаки по пешачката патека покрај реката Вардар, односно по несоодветна сообраќајна површина, од страна на СВР Скопје – Одделение за безбедност на патниот сообраќај се преземени мерки.

Возачот е пронајден и денеска (18.09.2026) е повикан, при што на сторителот му е сочинет записник за констатиран прекршок од Законот за безбедност на сообраќајот на патиштата, кој од негова страна е платен, соопшти МВР.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

CNN: Вештачка интелигенција за малку предизвика војна меѓу САД и Кина

Разузнавачкиот извештај создаден оваа пролет од вештачка интелигенција речиси доведе до вооружен конфликт меѓу САД и Кина. 

CNN: Вештачка интелигенција за малку предизвика војна меѓу САД и Кина

Во извештајот се вели дека кинески брод на Блискиот Исток носел компоненти за нуклеарна програма, што предизвикало итен воен одговор.

Американската војска се подготвувала да го пресретне бродот, а според неколку извори запознаени со настанот, вооружени војници биле подготвени да го нападнат бродот додека воените авиони веќе биле во воздух, пишува CNN.

Операцијата била запрена во последен момент. По понатамошна проверка, службените лица утврдиле дека извештајот, составен од аналитичар на Командата за специјални операции, бил генериран со помош на вештачка интелигенција. Четботот што го користел аналитичарот погрешно ги протолкувал податоците и го идентификувал товарот. CNN не можел да открие што всушност носел бродот.

Еден извор го опишал извештајот како „целосно лажен“ и додал дека „речиси започнал војна“. Секоја американска акција против кинескиот брод можела да ескалира во вооружен конфликт меѓу двете светски сили.

Ризици од неконтролирана примена

Инцидентот јасно ги покажува ризиците што произлегуваат од примената на нова и недоволно тестирана технологија во воени услови. Американската воена и разузнавачка заедница се стреми да интегрира вештачка интелигенција во речиси секој аспект од операциите, од анализа на податоци и избор на цели до логистика и управување со буџетот.

Аналитичарите долго време предупредуваат дека вештачката интелигенција, доколку се потпира на лоши или компромитирани податоци, може да се користи за донесување катастрофални одлуки, како што е напад на кинески брод врз основа на дезинформации.

Како се случила грешката

Во овој случај, аналитичарот побарал од четботот да анализира разузнавачки податоци од манифестот на бродот. Податоците дошле од Командата за специјални операции на САД во Пацификот. Не е познато дали е користен комерцијален четбот или алатка развиена од американската влада. Поранешен висок американски функционер запознаен со системите за вештачка интелигенција вели дека „внатрешните алатки се претежно само копии на комерцијални производи со малку дотеран екстериер“.

Софтверот ги поврзал јавно достапните информации со класифицирани податоци од владини бази на податоци и извлекол погрешен заклучок за товарот. Потоа аналитичарот ја користел истата алатка за вештачка интелигенција за да ги форматира наодите во стандарден формат на разузнавачки извештај и да го проследи понатаму во рамките на системот. Командата за специјални операции на Пацификот и Пентагон не одговориле на барањата за коментар.

Стратешкиот императив на Пентагон

Брзото распоредување на вештачката интелигенција се базира на верувањето дека може да ѝ овозможи на војската да донесува побрзи одлуки на бојното поле, од избор на цели до распоредување на ресурси. Официјалните лица веруваат дека САД не можат да си дозволат да заостанат зад Кина или други противници кои можеби се технолошки понапредни.

Министерот за одбрана Пит Хегсет ја презентираше „Стратегијата за забрзување на примената на вештачката интелигенција“ во јануари. „Ќе го охрабриме експериментирањето, ќе ги отстраниме бирократските пречки, ќе ги директните инвестиции и ќе го демонстрираме пристапот потребен за обезбедување лидерска позиција во воената примена на вештачката интелигенција“, рече Хегсет.

Стратегијата повикува на широко распоредување на вештачката интелигенција низ целата војска. Целта е да се „демократизира експериментирањето“ и да се овозможи трансформација во рамките на Министерството. Планот предвидува водечките модели на вештачка интелигенција во светот да бидат достапни за три милиони цивилни и воени лица на сите нивоа на класификација на податоци.

Проблемот е што процесот е децентрализиран, според неколку американски функционери. Различни делови од владата користат различни алатки, под различни команди и безбедносни стандарди. Не постои единствен систем на правила за проверка на информациите што ги генерираат овие алатки. Поради ова, сигурноста и функционалноста на бројни системи за вештачка интелигенција во воената и разузнавачката заедница значително варираат.

Човечкиот фактор како најголем ризик

Додека политичарите во Вашингтон дебатираат за долгорочните егзистенцијални закани од вештачката интелигенција, поттикнати од предупредувањата од технолошките лидери, инцидентот со кинескиот брод укажува на многу понепосредна опасност. Ова се луѓе кои донесуваат критични одлуки врз основа на неточни или погрешни информации генерирани од автоматизирани системи.

Извори предупредуваат дека војската сè повеќе се потпира на вештачката интелигенција за да помогне во изборот на цели, што носи очигледен ризик од фатални грешки. „Употребата на вештачка интелигенција при изборот на цели дефинитивно е во пораст и нема јасни упатства за тоа како присуството на човек во тој процес ќе спречи цивилни жртви или пријателски оган“, рече друг извор запознаен со воената политика.

Таканаречената „халуцинација“ на алатките за вештачка интелигенција, како што се случи во овој случај, не е изолиран инцидент бидејќи ваквите системи се проширија во владата, според еден од изворите. Некои високи разузнавачки претставници веруваат дека технологијата врши притисок врз аналитичарите побрзо да ги обработуваат и испраќаат извештаите, зголемувајќи го потенцијалот за грешки. Неколку извори истакнуваат дека помладите аналитичари се особено склони некритички да им веруваат на алатките што ги користат.

Како што сумираше еден од соговорниците: „Вештачката интелигенција ви овозможува побрзо да смислите лоша идеја“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер