„Бели мугри“ на Рацин објавенa на денешен ден пред 85 години - Канал 5

„Бели мугри“ на Рацин објавенa на денешен ден пред 85 години

Поради  опасноста да биде откриен и подложен на репресија во тогашната држава, кралска Југославија, причина е за користење на псевдонимот „К. Рацин“.

„Бели мугри“ на Рацин објавенa на денешен ден пред 85 години

Пред точно 85 години, на денешен ден, 25 ноември во 1939 година во печатницата на Драгутин Шпулер во Самобор, Хрватска, испечатена е стихозбирката „Бели мугри“ на Коста Солев Рацин, македонскиот поет, револуционер и основоположник на современата македонска литература и книжевност.

Стихозбирката „Бели мугри“ преставува врвен дострел на Рациновото творештво. Таа содржи 12 песни, распределени во пет циклуси и напишани на велешки дијалект со примеси од западно-македонските дијалекти. „Бели мугри“ ги содржи и најпознатите песни „Денови“, „Ленка“, „Селска мака“, „Тутуноберачите“, „Копачите“, „Елегии за тебе“, „Уторото над нас“ и „Татунчо“ како и „На Струга дуќан да имам“ и „Проштавање“.

„Бели мугри“ е стихозбирка со извонредно творештво на Рацин кој преку зборови говори за антологија на болките и на страдањата на македонскиот народ, за експлоатација на тутунопроизводителите, за маките на монополските работници и на надничарите како во Велес така и во Македонија, пред почетокот на Втората светска војна.

Идеолошката припадност на Кочо Солев Рацин е препознатлива уште на самата корица на стихозбирката, преку испечатениот наслов чии букви се со црвена боја како симболика на кумунистичкото движење на кое му припаѓа и коешто се бори за „ново утро и почеток на нов живот на сите луѓе кои се еднакви“.

Поради опасноста да биде откриен и подложен на репресија во тогашната држава, кралска Југославија, причина е за користење на псевдонимот „К. Рацин“.

Делегација на Здружението на Македонците во Хрватска изминатиот викенд како и секоја година ја посети Печатницата на Шпулер во Самобор и се поклони и положи цвеќиња на спомен бистата на Кочо Рацин.

Воедно изминатиот викенд во Самобор беше присутна и делегација на Советот на Општина Велес, информираа денеска од локалната самоуправа. Тие присуствувале и на концерт на Нинослав Димов и Маја Поповиќ што го подготви Македонскиот културно информативен центар во Загреб, со поддршка на Министерството за култура и туризам.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Почина Доли Партон

Доли Партон, американска кантри икона, пејачка-текстописец, забавувачка и претприемачка, почина во вторник во Нешвил на 80-годишна возраст. 

Почина Доли Партон

Партон беше позната по својот уникатен талент, силна личност и животна приказна што ја одведе од сиромаштија до светски успех, пишува „Њујорк тајмс“.

Нејзиниот внук Брајан Сивер ја објави смртта преку видео порака.

„Се викам Брајан Сивер, јас сум син на Кеси Партон. Денес, во име на семејствата Партон и Овенс, се обраќам до јавноста за да потврдам дека мојата тетка, Доли Ребека Партон Дин, нè напушти. Таа беше сестра и баба на една генерација, а „Џиџи“ на следната“, рече Сивер во видеото.

„Доли ме замоли да го снимам овој пост пред години, долго пред да можам да замислам дека овој момент ќе стане вистински. Бев нејзин шеф на обезбедувањето повеќе од две децении, а мојот татко Лари ја имаше таа улога пред мене. Ја замислував тежината на овој момент, но дури сега навистина ја чувствувам.“

Таа беше болна

Во петок, на 21 август, Партон отворено зборуваше за своето здравје и призна дека нејзината состојба се влошила по смртта на сопругот Карл Дин во март 2025 година. „Како што реков во видео пораките во текот на изминатата година, се борев со некои здравствени проблеми на кои едноставно не обрнав внимание додека се грижев за Карл.

Знаете, ова не е прв пат да поминам низ нешто вакво. На почетокот на осумдесеттите години, бев врзана за кревет со месеци поради гинеколошки проблеми, а потоа се борев и со вишок килограми. Значи, не е како да не сум се соочила со здравствени предизвици претходно“, изјави таа за списанието People.

Таа додаде: „Мислам дека денес, поради светот во кој сме постојано поврзани на социјалните мрежи, сè е преувеличено. Порано се шегував дека сум кралица на таблоидите, но сега претпоставувам дека можам да кажам дека сум кралица на вештачката интелигенција на социјалните мрежи!

Но сериозно, иако сè уште се опоравувам, сè уште работам! Ме познавате - како што често велев, се заглавив во ќош со моите соништа и сè уште имам толку многу што сакам да постигнам. Затоа ќе продолжам да работам сè додека можам за да го остварам сето тоа.“

YouTube video

Кариера што трае со децении

За време на кариера што траеше децении, Партон стана најпродаваната кантри музичарка на сите времиња со повеќе од 160 милиони продадени албуми низ целиот свет. Нејзиниот деби албум беше „Hello, I'm Dolly“ од 1967 година, по што следеа низа хитови, вклучувајќи ги „I Will Always Love You“, „9 to 5“ и „Jolene“.

YouTube video

Почетоци во Тенеси

Партон е родена во 1946 година во Питман Центар, Тенеси. Таа пораснала во сиромашно семејство со единаесет браќа и сестри. „Никогаш не бевме гладни, но понекогаш немавме доволно за јадење“, изјавила таа за People во 1977 година. Почнала да свири гитара на шестгодишна возраст во црквата на нејзиниот дедо, а почнала да пишува песни една година подоцна.

Иако станала позната по својот гламур како возрасна личност, таа во 2003 година изјавила за People дека имала пеги и празнина меѓу забите додека растела. „Сè што носев било или домашно направено или наследено. Секогаш сакав да бидам поубава. Почнав да се дотерувам - сакав облеката да ми биде тесна, шминката впечатлива, ноктите долги и усните црвени. Уживав во тоа.“

Нејзиниот драматичен изглед привлекувал многу внимание, но таа секогаш била првата што се шегувала на своја сметка.

Пробив на сцената

По завршувањето на средното училиште, таа се преселила во Нешвил во 1964 година. Настапувала во клубови и пишувала песни за други уметници. „Моите песни ме извлекоа од планините и ме однесоа каде што сакав“, рекла таа во 2012 година. Големиот пробив дојде кога кантри ѕвездата Портер Вагонер ја ангажираше како гостин во неговата емисија „Шоуто на Портер Вагонер“. Тој ѝ помогна да потпише договор за снимање, но нејзините рани успеси беа исклучиво дуети со него.

„Секогаш ќе бидам кантри музичар затоа што сум кантри девојка“, рекла таа во 1975 година. „Мојот стил е мојата душа и моите чувства. Преку песни ќе му кажам на светот она што не би ѝ го кажала ни на сопствената мајка.“

YouTube video

Таа го постигна својот прв број еден на кантри топ листите во 1971 година со песната „Џошуа“. Песната „Coat of Many Colors“, објавена истата година, достигна број четврт. Потоа ја издаде „Jolene“ во 1973 година, која исто така беше број еден на кантри топ листите и се проби на Billboard's Hot 100.

Песната што го освои светот

Партон ја напушти емисијата на Вагонер во 1974 година, пишувајќи ја „I Will Always Love You“ како збогум на својот креативен партнер. „Кога решив да си заминам, ситуацијата не беше пријатна. Си отидов дома и таа песна едноставно ми дојде. Следното утро му реков: „Вака се чувствувам“. Солзи му течеа по лицето“, рекла таа во 2012 година.

Песната двапати се искачи на врвот на кантри-листите, но стана глобален мегахит дури кога Витни Хјустон ја сними за филмот „Телохранителот“ во 1992 година. Во 2015 година, Партон се присети на моментот кога првпат ја слушнала верзијата на Витни Хјустон на радио.

„Тоа беше светски феномен. Песната беше во филмот, беше број еден. Си помислив: „Воау, јас ја напишав таа мала песна“. Тогаш ја почувствував мојата вредност како писателка. Си помислив: „Ова е мојот дар и ќе го направам најдоброто што можам со него“.“

Филмска кариера и соработки

Кон крајот на седумдесеттите години, нејзините амбиции го надминаа Нешвил, па некои се плашеа дека ја напушта кантри музиката. „Сакам луѓето да знаат дека има многу повеќе во мене - добро или лошо - од она што го виделе досега. Само барам шанса да го докажам тоа. Не го напуштам Нешвил. Моите корени ми се важни, а моите корени се тука“, изјави таа во 1977 година.

Нејзината филмска кариера започна во 1980 година со улога во филмот „9 до 5“ заедно со Лили Томлин и Џејн Фонда. Насловната песна стана нејзин прв број еден на Hot 100. Актерките станаа доживотни пријателки, а Партон подоцна се појави во нивната серија на Нетфликс „Грејс и Френки“.

Во 1982 година, таа играше сопственичка на бордел во филмот „Најдобрата мала курва во Тексас“ со Берт Рејнолдс. „Подобро се снаоѓам како проститутка отколку како секретарка“, се пошегува таа за People во тоа време. Таа, исто така, глумеше во филмовите „Рајнстоун“ (1984) со Силвестер Сталоне, „Челични магнолии“ (1989) и „Радосна бучава“ (2012).

Во 1987 година, таа го издаде признатиот албум „Трио“ со Линда Ронштат и Емилу Харис. Таа рече дека биле како сестри. „Не секогаш се сложувавме, но звучевме одлично. Нашиот прв албум заедно е еден од најдобрите музички проекти во кои сум била вклучена.“

Награди и наследство

За време на нејзината кариера, таа освои Еми, 11 Греми награди, 10 награди на Здружението за кантри музика (CMA), седум награди на Академијата за кантри музика (ACM), три Американски музички награди и две номинации за Оскар, заедно со еден почесен Оскар. Таа е една од само седумте музичари што ја освоиле наградата за уметник на годината на CMA.

Таа беше примена во Куќата на славните на кантри музиката во 1999 година. Нејзиниот живот беше претворен во мјузиклот „Доли: Вистински оригинален мјузикл“, чија премиера беше во Нешвил во јули 2025 година, со планови да се пресели на Бродвеј во 2026 година.

Хуманитарна работа и приватен живот

Партон го поседуваше тематскиот парк Доливуд во Тенеси. Таа исто така беше интензивно вклучена во хуманитарна работа, а најпознатиот проект е нејзиниот „Библиотека на имагинацијата“, кој им испраќа на децата по една книга месечно од раѓање до нивното поаѓање на училиште. Инспирирана е од нејзиниот татко, кој никогаш не научил да чита или пишува.

Често соработувала со помлади колеги, вклучувајќи ги Бијонсе и Сабрина Карпентер, и била кума на Мајли Сајрус. „Подобро би била модел отколку да му кажувам на некого што да прави, бидејќи не мислам дека тоа е правилно. Секој е различен“, рече Партон за нејзината врска со Мајли Сајрус.

Се омажи за Карл Томас Дин во мај 1966 година. Дин остана подалеку од медиумското внимание, но многу ја поддржуваше. „Тој отсекогаш ми беше најголем обожавател во сенка“, рече Партон. „Често се шегувам кога луѓето ме прашуваат која е тајната на долгиот брак. Јас велам: „Продолжи да се движиш!“, и има многу вистина во тоа.“

Дин почина на 3 март 2025 година. Партон напиша на Инстаграм во тоа време: „Карл и јас поминавме многу прекрасни години заедно. Зборовите не можат да ја опишат љубовта што ја споделувавме повеќе од 60 години.“ Неколку дена по неговата смрт, таа му ја посвети песната „If You Hadn't Been There“. „Карл и јас се заљубивме кога имав 18 години, а тој 23. Како и сите големи љубовни приказни, оваа никогаш не завршува“, напиша таа.

Во ноември 2025 година, во интервју за People, таа размислуваше за нивната љубов и тага. „Нашата приказна е голема, стара љубовна приказна. Тоа е огромна загуба. Никој не може да ја разбере освен ако самиот не ја доживее. Тој секогаш ќе биде во моето срце и во моите сеќавања.“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Над 10.000 работници на Фолксваген излегоа на протест поради отказите- го исвиркаа директорот

Повеќе од 10.000 работници на „Фолксваген“ се собраа во седиштето на компанијата во Волфсбург.

Над 10.000 работници на Фолксваген излегоа на протест поради отказите- го исвиркаа директорот

Повеќе од 10.000 работници на „Фолксваген“ се собраа во седиштето на компанијата во Волфсбург, а некои го исвиркаа извршниот директор Оливер Блуме додека ги повикуваше вработените да се здружат за да спроведат план за реструктуирање што може да доведе до отпуштање на до 50.000 работни места, соопштија извори на собирот.

Блуме се појави пред вработените во седиштето на компанијата за прв пат откако беа објавени плановите за можни отпуштања на работни места и затворање на фабрики. Тој им рече дека „сите мора да се обединат“, додека претставниците на работниците предупредија дека довербата во менаџментот е нарушена.

Протест на работниците пред седиштето на компанијата

Планот речиси би го удвоил обемот на тековната програма за реструктуирање, но сè уште не добил одобрение од Надзорниот одбор, во кој претставниците на работниците и федералната покраина Долна Саксонија имаат значително влијание. Работниците се собраа со транспаренти и пораки, а сè можеше да се следи преку пренос во живо поставен пред преполната област. Состанокот не беше отворен за печатот.

„Нашиот план за иднината е најголемата промена во историјата на нашата компанија и за да го постигнеме тоа, сите мора да се обединиме сега“, рече Блуме во Волфсбург, првата станица од неговата обиколка на фабриките на Фолксваген оваа недела. Според еден од изворите, неговиот говор бил дочекан со исвиркувања. Можеле да се видат транспаренти со пораки како „Нашите работни места не се бројки што треба да се намалат за да се заштедат пари“ и „Почитта не е предмет на преговори“.

Работнички совет: Довербата е уништена, но не е неповратно

Претставничката на вработените и раководителка на работничкиот совет на Фолксваген, Даниела Кавало, го повтори своето противење на затворањето на фабриките, истакнувајќи дека германските фабрики се главен дел од групацијата. „Нашата доверба во менаџментот на оваа компанија, а особено во нејзиниот извршен директор Оливер Блуме, е оштетена, но не е неповратно изгубена“, рече таа, според делови од говорот објавени од работничкиот совет.

Конкуренција од Кина и пад на профитот

Фолксваген се соочува со агресивна кинеска конкуренција која сè повеќе продира на европскиот пазар, намалувајќи го профитот во Кина и милијарди долари трошоци поради американските царини, додека неговите проблеми се предизвикани и од послабите операции и вишокот производствен капацитет во Европа.

Блуме им кажа на вработените дека бројката од 50.000 можни отпуштања се базира на теоретска проценка потребна за да се усогласат трошоците на Фолксваген со конкуренцијата. Тој исто така нагласи дека одлуката за затворање на фабриките сè уште не е донесена и дека тоа би била „последната и најскапа опција“.

Можни решенија за вишокот капацитет

Како можни начини за намалување на вишокот капацитет во германските фабрики, тој претходно го спомена производството за одбранбениот сектор или моделите на Фолксваген наменети за кинескиот пазар, кои моментално не се продаваат во Европа.

Менаџментот досега не постигнал никаков напредок во врска со тие предлози, а производството на автомобили во фабриката во Оснабрик би можело да заврши веќе следната година. За четири други фабрики, во Емден, Цвикау, Некарсулм и Хановер, моментално нема јасен план за продолжување на производството по 2030 година.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Мурињо со критики до судиите поради Винициус: Тоа ви е како со деца (ВИДЕО)

Жозе Мурињо, тренерот на Реал Мадрид, верува дека противничките играчи се однесуваат кон Винисиус Жуниор со прекумерна грубост и побара од судиите да му обезбедат подобра заштита. 

Мурињо со критики до судиите поради Винициус: Тоа ви е како со деца (ВИДЕО)

По неодамнешната победа против Еспањол, Мурињо го спореди третманот на бразилскиот напаѓач со малтретирање, пишува Goal.com.

Критика за судењето

Пред домашниот натпревар против Реал Сосиедад, тренерот на Реал Мадрид, Жозе Мурињо, јавно го критикуваше третманот на Винисиус Жуниор од страна на судиите и противничките играчи. Тој се потсети на неказнетиот прекршок врз Бразилецот на почетокот на натпреварот против Еспањол, кој Реал го доби со 2:1.

Алекс Калатрава, играчот кој го прикри фаулот, постигна гол подоцна, а доби жолт картон дури по уште еден дуел со Винисиус. Мурињо директно ги обвини судиите дека не ги санкционираат сè погрубите стартови врз бразилскиот напаѓач.

Споредба со малтретирање

Мурињо ги спореди честите и сурови прекршоци врз Винисиус со однесувањето на децата. Тој истакна дека противниците се чувствуваат охрабрени кога судиите не санкционираат нечесна игра на почетокот од играта. „Како со децата. Малите деца одат колку што им дозволувате. Истото е и со играчите“, им рече Мурињо на новинарите.

YouTube video

Додаде дека ВАР не реагирал правилно за време на натпреварот со Еспањол и нагласи дека заштитата на играчите од агресија е единствена одговорност на судијата на теренот.

Реакции на играчите

Мурињо стана за да го заштити својот играч од груби фаули, но исто така призна дека Винисиус може да го подобри своето однесување на теренот. Тој верува дека напаѓачот би можел подобро да реагира на провокациите од трибините и дека вообичаените фудбалски навреди треба да се разликуваат од расизмот.

И покрај ова, тој повтори дека физичката заштита на играчите од нападите и фрустрацијата на противниците е единствена одговорност на судиите. Мурињо на шега додаде дека тој самиот, со оглед на неговиот темперамент, веројатно би бил исклучен по само неколку минути ако се третира така на теренот.

Статус на тимот во преодниот период

Мурињо, исто така, коментираше за состојбата на тимот на крајот од преодниот рок. Откако шест нови засилувања веќе играа на натпреварот против Еспањол, тренерот објави дека тимот е комплетиран.

Тој призна дека во фудбалот секогаш има шанси за ненадејни заминувања или големи понуди од други клубови во последните денови од преодниот рок. Сепак, тој нагласи дека е целосно задоволен од постојниот состав пред првиот натпревар од сезоната на стадионот „Сантијаго Бернабеу“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер