Немаме капацитет за сериозен исчекор во борбата против климатските промени - Канал 5

Немаме капацитет за сериозен исчекор во борбата против климатските промени

Кај земјоделците се уште не може да се подигне идејата дека треба да се прилагодат на климатските промени зашто за секоја штета од временските непогоди некој им ги плаќа загубите, науката нема финансии.

Немаме капацитет за сериозен исчекор во борбата против климатските промени

Ниту податоци врз основа на кои би ги вршела истражувањата, а и адаптивните капацитети на земјава поради малите приноси се многу ниски, велат експертите.

Како што оценија на денешата шеста сесија на Работната група 1 за земјоделство и рурален развој, нешто сме направиле, но чекорите се мали. Мали се и ефектите иако многу мерки се субвенционираат и дале резултат.

Според професорот Ордан Чукалиев од Факултетот за земјоделски науки и храна, земјава не може да направи сериозен исчекор во борбата против климатските промени, не зашто политиката е погрешна, туку зашто не се работи доволно со производителите. Освен ова, проблем е и што не можеме да произведеме потребна количина биомаса. Лимитирани сме од недостигот на вода иако официјално имаме околу 70.000 хектари под наводнување. Но, и тоа не е доволно.

-Немаме и сега капацитети да се носиме со сегашните проблеми, тогаш како ќе се носиме со идните? Се прави многу, се обидуваат многу институции да поддржат адаптивни мерки, но го запоставуваме фактот дека не се институциите тие што произведуваат, туку земјоделците. Тие се 170.000. Некој треба да ги обучи, да им каже, да им објасни. Но, тој систем некако потфрла. Не можеме да ја подигнеме идејата кај земјоделските производители дека треба да се прилагодат бидејќи за секоја штета некој им ги плаќа загубите и тогаш, зошто да инвестираат? Не сакам да кажам дека политиката е погрешна, туку не сме го нашле вистинскиот начин да допреме до производителите, истакна Чукалиев.

Допрва, укажа, ќе доаѓаат уште понеповолни ситуации со оглед дека агроеколошките зони се поместуваат кон север. За сериозен исчекор ќе мораме да се вратиме кон основата, да ги зајакнеме базите на податоци и да ги ангажираме сите што може да придонесат за разбирање на проблемот.

-Ја немаме основата. Во истражувањата наместо наши, применуваме податоци од ЕУ. На пример, не можам да кажам колку се зголемила фреквенцијата на појава на суша или град зашто тоа никој не го пресметал, ниту можам да кажам како се прменети фенофазите на културите, дали пченката цвета порано или не за да се примнат соодветни мерки. Многу не знаеме зашто научните истражувања кои треба да ги создадат знаењата, недостасуваат, а недостасуваат поради недостиг на податоци. На научната фела не и се ставени на располагање податоците со кои располагаат институциите. Затоа многу работи не знаеме, нагласи Чукалиев.

Тој, сепак, ја префлра одговорноста и на науката која, како што рече, не направила доволно.

-Не сме направиле доволно зашто немаме пристап до податоци и не сме финансирани за такви активности. Не зборувам за мене, туку за 3.000 – 4.000 луѓе кои се занимават со наука во оваа држава. Тие не го дале доволно својот придонес за да креираме политики кои ќе одговараат на реалната состојба. Како може да се криераат политики кога недостасуваат податоци? Затоа, и во секој следен чекор доаѓа до потфрлање, повтори професорот.

На удар од климатските промени се сите култури кои се одгледуваат на отворено, независно дали се наводнуваат или не, а и наводнувањето, додаде Чукалиев, не е толку ефикасно.

-Најголеми загуби од климатските промени има кај грозјето, пченицата, јаболката, пиперот, доматот, но и животните – овците, говедата. Се ова придонесува за намалување на производството на храна. Сушата, градот, раните и доцните пролетни мразови предизвикуваат огромни штети. Наша препорака е поддршката за набавка на мрежите за заштита од град и УВ зрачење да биде поголема и да се дава не само преку ИПАРД, туку и преку Програмата за рурален развој. Мора да се модернизираат и системите за наводнување зашто има случаи кога и по 15 – 20 дена некои региони остануваат без вода, што е погубно за земјоделството, изјави претседателката на Националната федерација на фармери, Васка Мојсовска.

Воедно предочи дека заштитни мрежи во земјава има, може да се најдат, но многу се скапи за земјоделците. Откупните цени таквиот трошок не можат да го покријат.

Министерот за земјоделство Трајан Димковски информира дека од 2015 година досега штетите од временските непогоди достигнале 100 милиони евра. Од нив на земјоделците им се исплтени 15 милиони.

-Се делува и превентивно. Во тек е рализацијата на 80 милиони евра инвестиција во четири системи за наводнување со кои ќе бидат покриени 30.000 хектари, а наскоро ќе биде отворен и тендерот за авионско засејување, потенцира Димковски.

Според експертот од Словачка и директор на Секторот за земјоделство и услуги при Словачката комора за земјоделство и храна, Јан Баршвари, климатските промени се една од најактуелните теми во ЕУ. Се третираат на највисоко ниво, а мерките кои се препорачуваат како превенција се поделени во две групи. Едната ги засега директно фармерите и предвидува нивно вклучување, а другата се донесува на институциите и преземањето мерки на државно ниво.

Сесиите на Работната група 1 на Националната конвенција за Европска унија во земјава почнаа во март минатата година. Тема на првата сесија беше како да се подобри искористеноста на ИПАРД2 Програмата, втората сесија беше за кредитирање на земјоделството и агро-бизнисот, третата ги опфати земјоделските задруги, четвртата се однесуваше на семејнто земјоделство како модел за одржлив рурален развој, додека во фокусот на петтата сесија беа локалните чинители во функција на развојот на руралните средини.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Лутиот Рио Фердинанд остро ги нападна фудбалерите на Јунајтед по дебаклот против Комо

Кога легендарниот Рио Фердинанд командуваше со одбраната на Манчестер Јунајтед, противничките напаѓачи тешко наоѓаа пат до голот на „Црвените ѓаволи“ од Олд Трафорд.

Лутиот Рио Фердинанд остро ги нападна фудбалерите на Јунајтед по дебаклот против Комо

Сепак, времињата кога славниот англиски клуб влеваше страв кај своите ривали се одамна минато, а најновиот пораз дополнително го продлабочи незадоволството.

Вчера екипата на Комо – која до неодамна настапуваше во четвртиот ранг на италијанскиот фудбал – му одржа лекција на големиот Манчестер Јунајтед предводен од Мајкл Керик.

Ваквото издание го разбесни легендарниот Фердинанд, кој е познат по своите директни и остри коментари, па тој не го поштеди ниту сегашниот состав на Јунајтед.

„Поради појавувањето на Сеск Фабрегас на теренот, изгледавме како тим што добил на лотарија за да учествува во Лигата на шампионите. Во одредени моменти изгледаше како Комо да има 12 играчи на теренот. Бевме целосно безопасни во нападот. Во тимот немаше никаква енергија за трчање. Не бевме способни да извршиме притисок врз Комо. Без никаков план кога ја имавме топката во посед“, напиша Фердинанд на Твитер.

Сепак, легендарниот дефанзивец не сакаше да ги омаловажи заслугите на италијанскиот тим и неговиот тренер, Сеск Фабрегас, кого го пофали за начинот на кој го изградил тимот и ги спровел своите фудбалски идеи.

– Големи заслуги му припаѓаат на Сеск за начинот на кој го изгради овој тим, а исто така се гледа и како ги вградил своите идеи во екипата. Секој си ја знае својата задача и сите се максимално фокусирани, како со топката, така и без неа. Тие им додаваат топки на соиграчите дури и кога се под притисок – тоа е одличен пример за меѓусебна доверба.

Фердинанд не застана тука, туку продолжи со критики за состојбата во неговиот поранешен клуб. Тој е особено загрижен поради недостатокот на самодоверба, а како дополнителен проблем ги наведе и бројните повреди.

– Но, тоа не ни е никакво оправдување. Вечерва бевме слаби и во моментов изгледаме како тим што нема апсолутно никаква самодоверба – потребно е многу работа за да се промени ова... А да не зборувам воопшто за повредите! Разликата во буџетите дефинитивно не се одрази на разликата меѓу двата тима на теренот. Инаку, Нико Паз е одличен фудбалер.

Неговите зборови уште еднаш го покажаа степенот на незадоволство од ситуацијата во Манчестер Јунајтед, додека Комо продолжува да го привлекува вниманието на европската фудбалска јавност со своите настапи под водство на Фабрегас.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ЛДП: Владата се фали со економски успеси, а народот едвај преживува!

70.358 денари за основни трошоци, над 85.000 денари за семејствата под кирија! А Владата без срам ни продава приказни за раст на платите и подобар животен стандард!

ЛДП: Владата се фали со економски успеси, а народот едвај преживува!

Кого лажете?! Родителите кратат од сопствените потреби за да ги прехранат децата, работниците живеат од плата до плата, а младите сè почесто ја бараат својата иднина надвор од Македонија!

Дури 10.200 денари разлика меѓу владината и синдикалната кошничка! За вас игра со бројки, за граѓаните храна на масата и неплатени сметки!

Ги одбивате конкретните предлози на ЛДП, а со ребалансот повторно нудите празни ветувања наместо вистинска помош.

Доста со економската пропаганда! Граѓаните не јадат проценти, не плаќаат сметки со прес-конференции и не живеат од вашите самопофалби!

Ако економијата ви цвета, зошто народот ви осиромашува?! Време е да престанете да се фалите и да почнете да одговарате!

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ЕХО 17: Од длабочините на Врело до највисоките планини - пет дена филмски приказни во Скопје

Планината не завршува на својот врв. Понекогаш нејзините најневеројатни приказни се кријат длабоко под површината. 

ЕХО 17: Од длабочините на Врело до највисоките планини - пет дена филмски приказни во Скопје

Меѓународна експедиција со светски рекорди, врвни алпинистички филмови, женски приказни од планината и теми за природата и климатските промени се дел од програмата на 17. издание на ЕХО – Фестивалот на планински филм, што ќе се одржи од 26 до 30 октомври во Скопје.

Планината не завршува на својот врв. Понекогаш нејзините најневеројатни приказни се кријат длабоко под површината. Токму од таму доаѓа и една од посебните содржини на овогодишното издание на ЕХО - презентацијата на Спелеонуркачкиот клуб Врело за меѓународната експедиција во подводната пештера Врело, во Матка, која истражувањето го продолжи до длабочина од 338 метри и постави три светски рекорди.

Ова е само една од приказните што ја поврзуваат овогодишната програма: љубопитноста, истрајноста и човечката потреба да се истражува непознатото, без разлика дали станува збор за подводен свет, карпеста северна стена или заедница што се соочува со промените во својата природна средина.

ЕХО 17 ќе се одржи од 26 до 30 октомври, со филмски проекции и придружна програма што ги обединуваат алпинизмот, планинарењето, екологијата, културата и животот во планинските предели. Фестивалот и оваа година носи меѓународна селекција на филмови што ја прикажуваат планината од различни перспективи - како простор за големи спортски подвизи и лични предизвици, но и како дом, природно наследство и дел од културниот идентитет на многу заедници.

Особено силен дел од програмата се алпинистичките филмови, со приказни за големи искачувања, ризикот, границите на човечките можности и односот меѓу човекот и планината. Значајно место имаат и жените во планинарењето и алпинизмот, преку филмови што ги претставуваат нивните искуства, избори и достигнувања во средини во кои традиционално доминирале мажите.

Еколошките филмови, пак, отвораат прашања за климатските промени, чувствителноста на планинските екосистеми и одговорноста кон природата. Програмата не се ограничува само на спортските достигнувања, туку ги истражува и планинските заедници, локалните традиции, културното наследство и начините на кои луѓето живеат со планината. Во селекцијата се застапени и скијањето и сноубордингот, како дел од разновидната култура на планинските спортови.

Фестивалот ќе биде отворен на 26 октомври во 19:00 часот, во киното Фросина при Младинскиот културен центар во Скопје, со проекција на филмот Frost: The Story of a Lifetime.

Во текот на петте фестивалски дена, покрај филмската програма, публиката ќе има можност да присуствува и на презентации на гости, разговори, работилници и други придружни настани. Со тоа ЕХО продолжува да создава простор за средба на филмаџии, алпинисти, планинари, екологисти, истражувачи, уметници и публика што сака да ги запознае различните приказни поврзани со планината.

По 17 изданија, ЕХО е многу повеќе од фестивал за луѓето што се искачуваат на планини. Преку филмовите, разговорите, преводите на книги и активностите надвор од Скопје, фестивалот ја приближува планинската култура до пошироката публика и отвора прашања што ги надминуваат границите на спортот.

ЕХО 17 – Фестивал на планински филм

26–30 октомври 2026

Кино Фросина и Џебно кино, Младински културен центар, Скопје

Отворање: 26 октомври, 19:00 часот

Комплетната програма и информациите за проекциите и придружните настани се достапни преку официјалните канали на фестивалот.

Link од трејлерот на фестивалот https://youtu.be/kZB7N0oHE7g / https://vimeo.com/1237746166?fl=pl&fe=sh

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер