Нови 100 милиони евра свежи пари од ЕИБ за македонските мали и средни фирми

 Нашата определба како Влада е да продолжиме со фискалниот стимул на стопанството се додека тоа не застане на здрави нозе.

Малите и средните претпријатија ќе имаат на располагање нови 100 милиони евра од Европката инвестициска банка. Ќе бидат поддржани најмалку 300 проекти, а условите под кои ќе бидат дадени се поволни и ќе имаат субвенционирана каматна стапка до 1,6 отсто. Одлука за ваква каматна стапка е донесена за првите 50 милиони евра, а за наредните 50 милиони ќе зависи од моменталната состојба во еконоијата. Ќе се пласираат преку комерцијалните банки, со кои во наредните две до три недели ќе потпише договор Развојната банка на Република Македонија, до која ќе се доставуваат проектите на одобрување.

Договорот за новите 100 милиони евра кредити од Европската инвестициска банка (ЕИБ) го потпишаа денеска министерот за финансии Фатмир Бесими, потпретседателката на ЕИБ Лилјана Павлова и директорот на Развојната банка на Македонија, Кире Наумов, во присуство на евроамбасадорот Дејвид Гир.

– Нашата определба како Влада е да продолжиме со фискалниот стимул на стопанството се додека тоа не застане на здрави нозе. Претходните кредитни линии од Европската инвестициска банка, пласирани преку Развојната банка, покажаа навистина добри резулати. Денеска потпишавме исклучително важни договори со Европската инвестициска банка, со кои се обезбедуваат 100 милиони евра поволни средства за малите и средни фирми во Република Македонија или една значајна ликвидносна поддршка за заздравување од ефектите од Ковид-19 пандемијата. За нашата економија, овие средства значат нови вработувања, нови инвестиции, а со тоа и придвижување на економската активност и забрзување на економскиот раст, рече Бесими.

Потсетувајќи на шесте пакети мерки што ги донесе Владата за стимулирање и поддршка на економијата и ранливите категории, тој рече дека и новата кредитна линија од 100 милиони евра е во таа насока.

– Преку внесување свежи средства во економијата ќе се стимулира процесот на заздравување на економијата кој според економските показатели е се поевидентен, а истовремено ќе се поддржи и стабилноста на банкарскиот сектор, истакна министерот.

Кредитната линија е дел од поддршката на Европската унија и Европската инвестициска банка за адресирање на ефектите на Ковид-19 пандемијата врз економијата.

Потпретседателката на ЕИБ, Павлова истакна дека овие средства ќе одговорат на ликвидносните потреби на фирмите за обртни средства, но и ќе поттикнат долгорочни инвестиции во земјава, во контекст на економско заздравување и иден раст.

– Оваа линија е дел од иницијативата Тим Европа и финансискиот пакет на ЕИБ за поддршка за опоравување на земјите од Западен Балкан од Ковид-19. Ја користам оваа можност да ја изразам целосната поддршка на ЕИБ кон Република Северна Македонија и регионот во постигнувањето на нивните цели и реформи во согласност со политиките на ЕУ. Со нетрпение го очекуваме напредок на пристапниот пат на Северна Македонија, како и да ја продолжиме нашата блиска соработка со Владата, Развојната банка, ЕУ и другите финансиери во земјата, за успешни сегашни и идни проекти кои ќе донесат придобивки за граѓаните на Северна Македонија, рече Павлова.

Таа потенцира дека сакаат да видат како земјава искористува што е можно повеќе од можностите и од економскиот инвестициски план на Европската комисија во којшто ЕИБ ќе одигра многу важна улога.

Павлова е убедена дека има голем прилив на зелени инвестиции и ги наброја како пример приоритетниот проект за железницата за Коридор 8, како и новата шема која што го поддржува општинското водоснабдување и инфраструктурата за отпадни води.

– Ние како банка на ЕУ која се грижи за климата подготвени сме да ја поддржиме амбицијата на Северна Македонија да го исполни својот потенцијал за обновлива енергија, енергетска ефикасност и за иновации. Заедно секако и со сите други постојни приоритети за развој на транспортот, инфраструктурата и другите економски сектори, рече Павлова.

Евроамбасадорот во земјава Дејвид Гир посочи на тоа дека малите и средните претпријатија се сржта на секоја економија и дека тие обезбедуваат работни места, создаваат додадена вредност и предводат со иновативни решенија, особено кога станува збор за приоритетите на ЕУ, како зелената и дигиталната агенда.

– Токму затоа, додаде, Тим Европа, односно Европската унија и земјите членки, како и поврзаните финсиски институции, презема чекори да ги поддржи малите и средни претпријатија во Република Северна Македонија уште од почетокот на пандемијата. Тие можат да инвестираат и да креираат иновации, така со помошта на ЕУ, тие можат да ја одиграат својата улога во заздравувањето на економијата од здравствената криза, рече Гир.

Директорот на Развојната банка Кире Наумов посочи дека првични податоци укажуваат на голем интерес за кредитната линија и дека го надминува првиот лимит од 50 милиони евра, а за кои има одлука од Владата за субвенционирање на каматната стапка и тие би биле пласирани со камата максимум до 1,6 отсто.

– Кредитите ќе бидат давани на мали и средни претпријатија за инвестиции и за обртни средства. Максималниот износ за инвестиции ќе биде до 3 милиони евра, и 12 години отплата, со грејс период од 2 години, додека за обрни средства до 666 илјади евра, рок на отплата до 3 години со грејс период од 6 месеци. Немаме огрничувања на секторите или индустриите што можат да ги користат, освен неколку индустирии кои ЕИБ ги има класифицирано како жолти зони, односно не може да користат градежните компании од оваа линија на ЕИБ, појасни Наумов.

Тој најави дека во наредните две до три недели ќе бидат потпишани договорите со комерцијалните банки и тогаш ќе може да почнат да се праќаат проектите до Развојната банка.

Во последните 13 години до денес, воспоставени се шест договори со ЕИБ од 550 милиони евра кои се ставени во полза на економскиот развој во земјава, со кои се поддржани 2.090 проекти на домашни мали и средни компании и креирани се 8.029 нови работни места.

Од претходните пет заеми од Европската инвестициска банка преку Развојната банка се пласирани средства во вкупен износ од 450 милиони евра, од кои 182 милиони евра кон компании од производствената дејност, 127 милиони евра кон компании со дејност трговија, 40 милиони евра кон компании од транспортната дејност, и компании од други дејности како – услуги, угостителска дејност, здравство, образование.

Околу 30 проценти од амбалажниот отпад во земјава се рециклира

Околу 30 проценти од амбалажниот отпад во земјава се рециклира, за поголема ефикасност неопходни инвестиции во инфраструктура.

Во просек околу 30 проценти од отпадот од пакување, што се пушта на пазарот во земјава се селектира, а за зголемување на овој процент, клучно е создавање на инфраструктура. Законските измени, донесени минатата година во Собранието, предвидуваат изградба на регионални депонии и инвестиции во инфраструктура како контејнери и камиони, но за нивна набавка се уште се чека да помине предлог-законот за заем од ЕБОР.

Од продажбата на биоразградливи кеси, што е една од повидливите измени со пакетот од шест закони кои минатата година помина во Собранието за селекција и постапување со отпад, само во првите шест месеци од годинава освен што употребата е намалена на 30 проценти, собрани се и 65 милиони денари, кои ќе бидат насочени кон набавка на контејнери и камиони за селекција на отпад.

Со новите законски измени, освен граѓаните, данок за отпад плаќаат и производителите за секој производ што го пласираат на нашиот пазар од што моментално се собираат околу евро до евро и половина по глава на жител – што е меѓу 1,8 и 2,7 милиони евра годишно – 65 проценти од кои законот предвидува да бидат инвестирани во инфраструктра.

Поефикасната селекција и рециклирање на амбалажниот отпад, се тема и на меѓународната работилница, што се организира од компанијата „Пакомак“ денеска и утре во Скопје, а на која учествуваат најголемите компании за управување со отпад од регионот – кои се членки на организациите ПРО ЕУРОПЕ и ЕКСПРА со седиште во Брисел, меѓу кои од Грција, Бугарија, Србија, Романија, Унгарија и Босна и Херцеговина, како и претставници од Белгија, Чешка и Кипар.

Според министерот за животна средина и просторно планирање Насер Нуредини, настанот ќе послужи како основа за размена на искуства со експерти од регионот и државата за тоа како подобро и повеќе да се рециклира отпадот.

– Една од најголемите поенти во пакетот од шест закони, што минатата година поминаа во Собранието, се за управување со отпад. Тоа значи дека ако ние можеме да селектираме и почнеме со циркуларна економија ќе имаме помалку количина отпад што ќе заврши на депонија, изјави Нуредини.

Во пракса од овие закони, Нуредини рече дека тоа што досега е направено е имплементирање на законите и намалување на употребата на пластични кеси – што е намалена за осум пати, како и контрола сите кои увезуваат бела техника дали плаќаат данок за рециклирање, како што е предвидено во законот.

– Тоа е почеток. Втора фаза, е инвестирање во инфраструктурата во државата. Без инфраструктура во државата за жал не можеме целосно да го имплементираме пакетот закони. Знаете, дека имаме предлог закон за заем од ЕБОР, кој за жал се уште не е поминат на собраниска Комисија. Очекуваме сите пратеници да седнат, да дебатираме ако е потребно и да помине законот, за да можеме да почнеме со изработка на инфраструктура во државата, изјави Нуредини.

Општините знаеме дека немаат финансиска можност и 30 години не е инвестирано во државава, и затоа, нагласи Нуредини, ние како Влада преземавме обврска преку заеми и ЕУ средства да инвестираме во регионални депонии, трансфер станици и контејнери и камиони.

– Ако не инвестираме во инфраструктура, во државата ќе продолжат да постојат диви депонии, ќе продолжи да се создава неселктиран отпад и ќе продолжиме да ја загадуваме нашата почва, од која се храниме и подземните води кои го пиеме, изјави Нуредини.

До крајот на јуни годинава во Фондот на МЖСПП од продажбата на биоразградливи кеси се собрани повеќе од 65 милиони денари.

– Законски ние не можеме тие средства оваа година да ги употребиме и направена е програмата за следната година и во јануари ќе почнеме со набавка на контејнери се селектирање на отпад. Тоа значи дека ние ќе помогнеме и на колективните постапувачи со контејнери за пластика, хартија и друго да бидат поставени на нашите улици и да дадеме можност на нашите граѓани сами да селектираат, изјави Нуредини.

Според директорот на Пакомак Филип Ивановски земјава не заостанува многу во однос на регионот во делот на собирање и рециклирање на отпад и се наоѓа некаде во просекот на регионот и дури може да се носи со некои земји членки на ЕУ од регионот.

– Не дека сме многу добри, но не сме ниту лоши, како што генерално постои имиџ во делот на рециклирање. Во Македонија според нас се собира некаде во просек 30 проценти од отпадот од пакување, што се пушта на пазарот. Стакло, конкретно се собира повеќе од 35 проценти, од тоа што се пушта на пазарот, изјави Ивановски.

Клучно, според него, е да има инфраструктура бидејќи како „Пакомак“ најмногу сме инвестирале во селекција на стакло. Со самото тоа што од следната година и министерството ќе се вклучи во поставување на инфраструктура, како што рече, очекува следната година да имаме уште повеќе резултати.

Наша цел, рече Ивановски, е 2030 година 70 проценти од отпадот од пакување да се селектира и рециклира.

– Во Чешка 12 евра по глава на жител се собира преку колективниот постапувач, што значи дека со десет милиони жители собира 120 милиони евра годишно кои ги вложува во инфраструктура. Слично е во Германија, околу една милијарда на 80 милиони жители. Во Македонија ние како граѓани во моментов плаќаме на милиони и 800 илјади жители евро до евро и половина на сите селективни постапувачи. Не може да очекувате да ги имате истите резултати, изјави Ивановски.

Ова, според Ивановски е процес што во Германија постои 30 години, и изрази верување дека и ние за 20 години од сега ќе бидеме најмалку исто, но за тоа, како што рече, треба да работиме сите заедно.

Се трага по исчезнатите триесет и двегодишна кумановка и нејзина малолетна ќерка

Семејството, роднините и пријателите речиси месец дена ги бараат исчезнатите мајка и ќерка од кумановската населба „Бавчи“. 

Денеска до медиумите се обрати и советникот Самет Салиевски кој побара каква било информација од граѓаните за 32 годишната Сабина Сабединовска и нејзината седумгодишна ќерка, Елиф. Тој ги повика граѓаните доколку имаат каква било информација да се јават на 071/ 329-068 или во најблиската полициска станица.

Секторот за внатрешни работи Куманово информираше дека на 9 септември годинава во 14:30 часот во СВР Куманово И.Н.(59) од Скопје пријавил дека од домот се оддалечила неговата внука С.С.(32), која со себе ја повела и нејзината малолетна ќерка. Од полицијата велат дека се преземаат мерки за пронаоѓање на лицето.

Дежурниот обвинител од Куманово усно е информиран за настанот, велат од Основно јавно обвинителство Куманово.

Мицкоски: План за справување со енергетската криза

План за справување со енергетската криза, двојно поевтина струја, за спречување на инфлацијата и зачувување на работни места.

Благодарам најпрво на интересот, денеска со тимот, претставници на највисокото раководство на партијата вклучително и голем дел од градоначалници имавме состанок со раководството на Сојузот на стопански комори на Македонија. Разговаравме за актуелната состојба во државата, предизвиците со кои што се соочува бизнисот и дојдовме до заклучок дека состојбата е алармантна.

Наш заклучок како политичка партија е дека во овој момент работите се некако ставени на стихија. Понижувањата и коленичењето и молењето по околните држави па и тие во поширокиот регион стануваат безмислени и навредувачки за македонските граѓани бидејќи судбината не ја контролираме самите туку е во рацете на други околни држави, па и оние подалеку во регионот. И во име на тоа донесовме заклучок на овие средби со бизнис заедницата дека полека но сигурно оваа безидејност во енергетиката и енергетската криза која што веќе е сеприсутна кај граѓаните и бизнисот полека но сигурно се трансформира во финансиска криза, а доказ за тоа е цунамито финасиско кое што владата вчера ни го приреди со оној заем кој што во наше име го зема друга банка на друга држава, со катастрофални услови.

Во име на тоа изминатиов период разговаравме, планиравме, креиравме решенија, се консултиравме и со останатите стопански комори, можам тука да кажам дека ја консултиравме и нашиот план го претставивме пред раководството на Стопанската комора на Македонија, не само пред денешната Сојуз на стопански комори, предлогот кој што предвидува ставање во функција на сите производни домашни капацитети, а притоа ги ставаме на располагање сите контакти кои што ги имаме надвор од земјата во Европа и пошироко да обезбедат ресурс, доволен да производните капацитети обезбедат електрична енергија која што ќе биде за бизнис заедницата, ќе повторам за стопанството која што ќе биде двојно поевтино, најмалку двојно поевтина потенцирам поевтина од таа која што денеска стопанството ја плаќа споредена со референтната берза HUPX која што милува власта да ја каже, ќе повторам двојно, најмалку двојно поевтино, а воедно да обезбедиме ресурс со кој што корисниците на централното затоплување во градот Скопје нема да добијат покачени сметки за топлината која што ќе користат и со кои што ќе ги затоплуваат своите домови.

Сите контакти кои што ги имаме на располагање, кои што се последица на нашиот животен пат, успеваме да ги исконтактираме изминатиот период и ги ставаме на располагање на бизнисот, а се со цел да помогнеме да најмалку 650.000 наши сограѓани кои што работат во приватниот сектор ги задржат своите работни места имајќи в предвид дека големи производствени капацитети своето производство го ставија во мирување и голем број наши сограѓани ги изгубија своите работни места. Меѓу поголемите тука би ги вбројал Фени комбинатот во Кавадарци, Бучим комбинатот во Радовиш, но и останати комбинати кои што значително учествуваат во зголемувањето на бруто домашниот производ на Македонија.

Ќе повторам ги ставаме на располагање на бизнис заедницата, а индиректно и на Владата во овие тешки времиња кога гледаме дека државата полека но сигурно влегува во амбис, на располагање сите наши контакти, да обезбедиме ресурси со кои што ќе произведеме електрична енергија, која што ќе биде најмалку двојно поевтина од таа која што е на референтната берза – HUPX. И истата да ја користи стопанството, а се со цел да спасиме стотици илјади работни места од губење, во периодот кој што следи. А, граѓаните кои што се корисници но и институциите кои што се корисници на централното затоплување во Градот Скопје да не добијат повисоки сметки за парно.

И вториот предлог кој што исто така јавно сакаме да го соопштиме е предлог закон со кој што ќе бараме измена на Законот за енергетика, кој што ќе биде доставен до крајот на оваа недела или на почетокот на следната недела во собраниска процедура. Со кој што ќе побараме сите претпријатија кои што вршат јавна дејност во делот на комуналните услуги, водостопанството но исто така и објектите во образованието, објектите во јавното здравство да бидат вратени онаму каде што им е местото, на регулиран пазар. Зошто ова го велам? Затоа што доколку продолжат вака да функционираат овие три групи на субјекти тоа ќе значи дека сите оние претпријатија кои вршат јавна дејност, без разлика дали е комунална или водостопанска коишто ќе ги декларираат своите трошоци пред Регулаторната комисија за регулирање на цени за енергија и вода, по сила на правилникот ќе ги зголемат своите цени за најмалку два до три пати, а тој шок ќе го почувствуваат индустријата и граѓаните. Ќе предизвикаат дополнително губење на работни места и дополнително намалување на куповната моќ и стандардот на граѓаните.

Зошто велиме за училиштата, затоа што ние не сме децата да =учат онлајн туку да бидат онаму каде што им е местото, во училишните клупи. На тој начин ќе го олесниме животот и на родителите, кои што денеска мака мачат доколку децата повторно учат онлајн наместо во училишни клупи да најдат кој да биде со нив додека го поминуваат времето во домовите.

И конечно третото, јавните здравствени установи кои тонат во долгови да им го олесниме начинот на функционирање, наместо профитите да завршуваат во компании кои препродаваат електрична енергија, да можат да се ослободат од тој притисок и тие средства да ги искористат за подобрување на здравствените услуги на пациентите и нега на пациентите.

Тоа се двете пораки кои денеска јас ги имам до владата. ВМРО-ДПМНЕ од позиција на опозиција во овие тешки времиња кога државата оди директно во амбис, а имајќи го предвид фактот дека имаме една стихијна и хаотична состојба, нуди решенија како да се ублажат ефектите на оваа енергетска криза, а веќе и финансиска криза.

Христијан Мицкоски, претседател на ВМРО-ДПМНЕ

притисни ентер