НБ: Економските фундаменти здрави, монетарната поставеност соодветна

 Економските фундаменти здрави без присуство на нерамнотежи во економијата, а монетарната поставеност соодветна.

Ова е оценката на Комитетот за оперативна монетарна политика на Народната банка, на која беа разгледани клучните показатели за домашната економија и движењата на меѓународните и домашните финансиски пазари, во контекст на поставеноста на монетарната политика.

Според Комитетот, економските фундаменти се здрави, без присуство на нерамнотежи во економијата. Отсуството на нерамнотежи е видливо преку ниската и стабилна инфлација и поволната надворешна позиција, контекст што придонесува за поволни движења на девизниот пазар и интервенции со откуп на девизи од страна на Народната банка од почетокот на годината. Динамиката и валутната структура на штедењето на домаќинствата упатува на стабилни очекувања и поволни согледувања.

Во однос на најновите макроекономски показатели, според проценетите официјални податоци за БДП, економската активност во првиот квартал на оваа година бележи годишен раст од 4,1 отсто, што е во согласност со очекувањата. Растот на економската активност е поттикнат од домашната побарувачка, додека нето-извозот има мал негативен придонес. За вториот квартал од годинава, при ограничен обем на расположливи податоци, според Комитетот тешко е да се формира попрецизна оцена за состојбата во економијата. Засега, расположливите високофреквентни податоци за април упатуваат на натамошни поволни движења во економијата, што се видливи преку натамошниот раст на индустриското производство и прометот во трговијата.

Остварената просечна годишна стапка на инфлација во првите пет месеци изнесува 1,4 отсто, при очекувања за стапка на инфлацијата од 1,5 отсто за целата 2019 година. Ризиците, наведуваат во соопштението, во однос на проекцијата на инфлацијата за оваа година засега се оценуваат како урамнотежени.

Менувачкиот пазар заклучно со втората декада на мај укажува дека нето-приливите од приватните трансфери се во согласност со очекувањата за вториот квартал. Остварувањата кај билансот на плаќања во првиот квартал од годинава посочуваат на повисок дефицит во тековната сметка во однос на априлската проекција, но и подобри нето финансиски приливи од очекуваните за истиот период. Девизните резерви на крајот на мај се повисоки во однос на крајот на минатата година, при што сите показатели за нивната адекватност и натаму се во сигурната зона.

Во однос на монетарните движења, по растот во април, првичните податоци за мај покажуваат мал месечен пад на вкупните депозити, што во најголем дел произлегува од падот на депозитите на претпријатијата и на останатите сектори, при мало намалување и кај депозитите на домаќинствата. На кредитниот пазар, во мај, продолжи месечниот раст на кредитите, движен од растот на кредитирањето на домаќинствата. Засега не се забележуваат поголеми отстапувања од очекуваната динамика на монетарните и кредитните агрегати.

Ликвидноста на банките се задржа на релативно стабилно и високо ниво, што придонесе и натаму банките да имаат ниска потреба за задолжување на меѓубанкарскиот пазар на депозити. Во такви околности, смета Комитетот, банките и натаму го насочуваат вишокот слободни парични средства кон расположливите депозити кај Народната банка, што овозможуваат висока флексибилност и достапност на средствата за непречено кредитирање на домашните субјекти.

На девизниот пазар во мај е забележан сезонски раст на нето-побарувачката за девизи, што беше целосно задоволена од сопствените девизни средства на банките. Покрај тоа, во услови на флексибилно управување со девизните средства и обврски, банките еден дел од вишокот девизна ликвидност го насочија и на меѓубанкарскиот девизен пазар, поради што Народната банка и овој месец интервенира со откуп на девизи од банките поддржувачки. Заклучно со мај, Народната банка откупи 72,5 милиони евра, со што и во првите пет месеци од оваа година централната банка е присутна на девизниот пазар само со откуп на девизи од системот.

На седницата е заклучено дека макроекономските показатели и оцени главно се движат во согласност со очекувањата, а согледувањата за амбиентот за спроведување на монетарната политика главно се непроменети во однос на претходната оцена. Притоа, повторно беа нагласени неповолните ризици од надворешното окружување, особено оние предизвикани од неизвесноста поврзана со сѐ поголемите трговски тензии. Народната банка, наведуваат во соопштението, и во следниот период внимателно ќе ги следи трендовите и потенцијалните ризици, во контекст на поставеноста на монетарната политика.

Владата изработи насоки за влез и транзит низ земјава за државјани на Србија, Косово, Црна Гора и БиХ

За професионалните превозници (возачи), не е потребно приложување на медицинска потврда од направен ПЦР тест.

Владата на предлог на Министерството за внатрешни работи во соработка со министерствата за здравство и за надворешни работи изработи насоки за начинот на транзит и на регулиран привремен или постојан престој во земјава за државјани на Србија, Косово, Црна Гора и Босна и Херцеговина, како и на дипломати, членовите на нивните семејства и на граѓани со двојно државјанство од овие држави.

Како што информираат од владината прес-служба, за транзит низ земјава граѓаните на четирите држави при влез на граничен премин за воздушен сообраќај, од Меѓународен Аеродром Скопје и Аеродромот „Св. Апостол Павле" во Охрид, не е потребно да приложат медицинска потврда од направен ПЦР тест, туку е потребно само да потпишат изјава и во рок од три часа мора да ја напуштат територијата на државата.

При влез на копнен граничен премин, со цел излез на граничен премин за воздушен сообраќај, од Меѓународен Аеродром Скопје и Аеродромот „Св. Апостол Павле" во Охрид, потребно е задолжително да прикажат авионски билет (електронски билет) и да потпишат изјава за транзит и во рок од три часа мора да ја напуштат територијата на државата.

За професионалните превозници (возачи), не е потребно приложување на медицинска потврда од направен ПЦР тест, само има обврска за задолжително почитување на протоколот за вршење на меѓународен превоз. За организиран автобуски превоз или меѓународни транзитни редовни линии, дозволен е влез за транзит, при што не е потребно приложување на медицинска потврда од направен ПЦР тест, а територијата на државата мора да се напушти во рок од пет часа, со потпишување изјава за транзит.

Државјаните на Република Србија, Република Косово, Црна Гора и Босна и Херцеговина кои имаат регулиран привремен или постојан престој во земјава, при секој влез во државата задолжително да приложат медицинска потврда со негативен резултат од ПЦР тест, направен 72 часа пред влез во државата. Странските дипломати од четирите земји што се акредитирани во Република Северна Македонија, како и членови на нивните семејства, при влез во државата не е потребно да приложуваат медицинска потврда од направен ПЦР тест.

Државјаните на Србија, Косово, Црна Гора и БиХ кои имаат претходно закажани здравствени прегледи и лекување во здравствена установа во земјава, може да остварат влез во државата со задолжително приложување на медицинска потврда со негативен резултат од ПЦР тест, направен 72 часа пред влез во државата, како и медицинска потврда за закажан лекарски преглед.

Државјаните од четирите земји кои имаат двојно државјанство, доколку имаат живеалиште во Република Северна Македонија (согласно евиденциите со кои располага Министерството за внатрешни работи, или пак се носители на МКД лична карта), при влез во државата нема потреба да приложат медицинска потврда со негативен резултат од ПЦР тест. Но, доколку имаат живеалиште во некоја од четирите држави во која го имаат второто државјанство при влез во земјава потребно е задолжително да приложат медицинска потврда со негативен резултат од ПЦР тест, направен 72 часа пред влез во државата.

Носители на патни исправи издадени од Република Северна Македонија кои имаат адреса на живеење во Србија, Косово, Црна Гора и Босна и Херцеговина, при влез во земјава задолжително треба да приложат медицинска потврда со негативен резултат од ПЦР тест, направен 72 часа пред влез во државата.

Министерството за внатрешни работи, пак, по прибавување на пополнетите изјави од државјаните на Србија, Косово, Црна Гора и БиХ заедно со медицинските потврди од ПЦР тестовите треба да ги доставува на проверка и потврдување до определени лица од Министерството за здравство, а Министерството за здравство да ги доставува до регионалните Центри за јавно здравје, согласно адресите.

Овие насоки,како што велат од Владата, Министерството за надворешни работи ќе ги достави до сите дипломатско конзуларни претставништва во насока на соодветно информирање на јавноста.

Новите еколошки автобуси пуштени во сообраќај

Јавниот превоз во Скопје збогатен со нови екоавтобуси на гас, 25 од нив од денеска  сообраќаат  низ скопските улици. 

Доколку ги користите линиите 2, 5, 15 и 57 ќе влезете во модернизиран нископоден автобус направен според најновите еколошки стандарди кои не го загадуваат воздухот. Нашата екипа денеска се возеше во еден од нив.

Ова е еден од новите екоавтобуси, популарно наречен „хармоника“.Во новите нископодни автобуси може да се превезуваат двојно повеќе патници. Автобусите се со повеќе врати за влез и излез за да не се создава гужва меѓу патниците и да се одржува дистанца. Еден ваков екоавтобус годишно заштедува до 25.000 евра гориво

А какви се впечатоците да се вози ваков тип на автобус ни раскажа возачот на автобусот на „5“ка. По речиси 30-годишно искуство како возач вели разлика има, но најважно му е што чувствува безбедност додека вози, и за него и за патниците, без да загадува.

Дел од патниците кои ги затекнавме се задоволни од новите автобуси. Велат дека редно време било да се обнови јавниот превоз и очекуваат повеќе граѓани да ги користат новите автобуси,за да не се создава метеж низ скопските улици.

Екоавтобусите кои се производство на германската компанија „МАН“ се опремени и со модерна технологија и УСБ приклучоци за уреди. На вратите има посебни сензори за олеснување на влезот и излезот на патниците и лицата со инавидитет.

Доколку батеријата на мобилниот телефон ви е празна, не мора да чекате да отидете дома за да ја наполните.Телефонот може да го поврзете на некој од УСБ приклучоците што ги има во еко автобусите и да си ја полните батеријата.

Овој тип на автобус во Германија ја поседува ознаката „Син ангел“ и е прогласен за екоавтобус за 2016 година во Европа. Еден зглобен автобус т.н. „хармоника“ чини 334.500 евра, а единечен 268.900 евра.

Образовни дилеми: 1 септември во клупите, или пред компјутер

Далечинско образование или редовна настава во училниците, прашање кое веќе долго време си го поставуваат како родителите така и просветните работници. 

МОН со стратешка цел од неколку можни сценарија, прибира предлози како би се одвивала учебната година. Во меѓувреме, наставниците со кои поразговаравме водени од изминатата пракса со далечинско образование детектирале слабости. За истите велат веќе доставиле предлози до МОН. Немањето на пристап до интернет како и компјутер за секое дете се само дел од можните пропусти за учениците и самите наставници за квалитетна настава.

Институциите на системот во земјата мора да имаат изготвен Концепт за развој на систем за далечинско учење, кој би бил применлив не само во кризни ситуации како актуелната со Ковид 19, туку и во секоја друга прилика велат од МОН. Појаснуваат дека голем број лица веќе се вклучија со свои коментари, предлози и сугестии истите ќе бидат разгледани и се што е издржано ќе бид еприфатено во интерес на квалитетното образование

„Изработката на овој документ не значи дека новата учебна година ќе започне и ќе се реализира исклучиво преку далечинско учење. Но, ние уште сега, преку еден инклузивен пристап на креирање решенија се подготвуваме за постапување при секое евентуално сценарио, вклучително и за настава од далечина доколку ситуацијата го наложи тоа. Друго сценарио и најпосакувано е целосно нормализирање на наставата, односно спроведување на воспитно – образовниот процес како и до пред појавата на пандемијата, или пак, реорганизација на истиот преку редуцирање на бројот на ученици во училница, воведување на смени во училиштата и слично.“ – велат од МОН.

Според последните податоци од МОН обезбедени во текот на кризата со ковид 19, околу 30 000 ученици (од ранливи категории) немаат ИТ-уред во домашни услови a во истиот тој период МОН додели интернет ваучери на околу 30 илјади ученици. За следната учебна година велат дека се во фаза на креирање на решенија за сите можни сценарија од септември.

притисни ентер