Коциќ: Концетрациите на арсенот во почвата загрижувачки, најголеми кај целерот

 Концетрации на арсенот во почвата се на загрижувачко високо ниво. Помалку концетрации има во зелката и морков, но фрапирачко висока е во целерот, во кој има 16 пати поголема концетрација од дозволеното.

Ова се резултатите од  анализите направени од испитувањето на нивото на загаденост на почвата во Скопскиот регион, што денеска во Скопје ги презентираше еколошкото друштво „Вила зора".

Ненад Коциќ од „Вила зора" рече дека проектот е спроведен во четири општини Тетово, Велес, Кавадарци и Скопје заедно со партнери од здружението „Балкански мостови"

– Направени се испитувања врз основа на препораките на експертите за она што најмногу имаа сомневање, а тоа е кадмион и арсен. Концетрациите на арсенот во почвата се загрижувачки. За жал, многу е високо присуство на арсенот во одредени испитувани растенија со помалку концетрации во зелката и во морков, меѓутоа фрапирачко високи концетрации во целерот, со негде до 16 пати поголема концетрација од дозволената, рече Коциќ.

Додаде дека одредени земјоделски производи се навистина токсични по здравјето на луѓето и оти крајно време е да се преземат конкретни мерки во смисла на намалувањето на загадувањето на почвата, а со тоа и создавање на услови за присуство на здрава храна.

На прашањето каде е забележано најголемо присуство на арсен освен во целерот, тој појасни дека се загрозени и растенијата со помали корени.

– Растенијата што имаат подлабоки корени немаат големо влијание од загадувањето затоа што корењата се длабоки и апсорбираат хранливи материи во подлабоките површини каде што загадувањето на стасува. Меѓутоа во сите градови што ги испитувавме има многу ефектирани растенија кои имаат поплитки корења, до кај 40/50 сантиметри и кои што се хранат од овој површински слој, појасни тој.

Посочи дека причината за големото пристуство на арсен е од загадување на водата и од загаденоста во околина на железара, односно тешките метали во воздухот се спуштаат и паѓаат во почвата, со дождовите одат се подлабоко и остануваат во производите што се произведуваат кај храната што ја конзумираме.

Според него, проблемот може да се реши само со намалување на загадувањето, но потребно е и да се изврши деконтаминација на почвата на повеќе начини.

Миткова од Факултет за Земјоделски науки и храна појасни дека почвата може да не биде контаминирана, но доволно е да има контаминација во воздухот или во водите, па тие контаминентите да ги донесат во почвата, а контаминирана почва бидејќи е во контакт со нивните сфери, загадувачките материи може да ги пренесат и во биосферата на растенијата, во подземните водите, и во водите за наводнување на храната.

– Почвата не е изолиран систем. Таа е во контакт и со другите сфери, и има многу функции има почвата, но една е најважна, тоа е производство на биомаса односно производство на храна. Се повеќе и повеќе имаме недостаток на храна во светот, иако некој ја фрла храната не знае што да прави со храната гледаме страшни слики на интернет, или по медиумите каде што огромен број од населението, умира токму како резултат од недостиг на храна. Ние имаме дури 12,17 отсто од непродуктивно земјиште и тоа од година во година се зголемува на сметка на обработливата површина. Затоа сериозно да и се посветиме на почвата, да ја запознаеме и да ја чуваме./МИА.

МЛЕЧНА ПАНАКОТА

Рецепт на Милена Ангелковска

Потребни состојки:, 500 мл. неутрална крема, 300 мл. млеко, 150 гр. шеќер, 60 гр. желатин и сос од малини.

Постапка:

Во тенџере се ставаат: кремата, млекото и шеќерот.

Тенџерето со состојките се става на оган до степен на вриење.

Потоа се трга од огнот и во него се става желатинот да се стопи.

Смесата од тенџерето се префрла во подлабок пластичен сад.

Потоа со смесата се полнат помали пластични садови.

Одозгора се додава сос од малини и се става во фрижидер да се излади околу 40-тина минути.

Се ближи ли крајот на проблемот со опасниот линдан?

Дали си ближи крајот на големиот еколошки проблем со линданот кој е складиран во кругот на некогашниот хемиски гигант Охис. План има, а потребните средстваќе ги обезбеди Владата, а дел и од други извори.

Од почетокот на јули точно ќе се знае кога ќе почне најголемата еколошка акција чисте на линданот од дворот на Охис. Во овој период ќе се знае колку точно пари ќе бидат обезбедни за почеток на акцијата. Дел од средставата ќе бидат од владата, а дел од надворешни учесници.

За Петровска се е подготвено, тендерот е подготвен се чекаат парите. Според привчните проценки потребни се од 60 милиони до 250 милиони евра доколку се земе скапа процедура. Надоврешн и искусни фирми треба да го дислоцираат линданот. Акција која ќе трае и до пет години. Важно е обезбедување на просторот, поставување на балон, каде не смее да се дозволи материите да излезат од почвата кон воздухот. Засега станува збор за две потврдени депонии „мала и голема депонија“  на површина до 50 илјади тони контаминирана почва. Се уште треба да се прави истражувањето кај местото Пеленица во близина на Драчево каде има соменевање дека и таму има линдан.

Што преставува линданот? Овој отпад е остаток од производството на пестицидот Линдан, кој се произведувал во фабриката Охис, во 2009година неговото производство е забренето и некогашниот производ е прв на листата на канцерогени производи. Под овие дрјва во железни буриња се закопани над илјади тони канцероген отров во дворот на Охис веднаш до булерварот „Борис Трајковски затворен во железни буриња. Според хемијата тој се распаѓа и се пренесува преку подземните води и воздух. Живее во растенијата, животните, човекот.

Фабриката е прв сосед на скопските наслеби Пинтија и Лисиче. Според исптиувањата почата е заразена,а она што загрижува е дека се одгледува зеленчук. Линданот предзивикува рак на црниот дроб, заболување на лимфните јазли, но и хормонален дисбаланс, медицински случаи потврдиле дека девојчиња пред својата девета година веќе имаат менструален циклус.

ЦЕРН ја прекина соработката со Мајкрософт

Меѓународната институција за нуклерани истражувања ЦЕРН , односно најголемниот светски акцелератор на честички , ја прекина соработката со компанијата Мајкрософт. 

Иако "Мајкрософт" и понуди многу попусти за последните 20 години на оваа европска научна организација, минатата година објави дека работите ќе се сменат. Според новите одредби на оваа компанија, ЦЕРН повеќе не ги исполнува условите за припадност во категоријата академски институции со кои компанијата преговара за поевтини цени. Затоа, во март 2019 година, ЦЕРН понуди нов договор, кој всушност бил 10 пати поскап од претходниот, објави Бизнис Инсајдер.

По ваквите обесхрабрувачки договори, ЦЕРН одлучи да продолжи да работи без "Мајкрософт" или да се префрли на софтверот со отворен код како дел од новиот проект "Мајкрософт алтернативи" (MAlt).

"Проектот" Мајкрософт алтернативи "(МАЛТ) започна пред една година како одговор на очекуваното зголемување на надоместоците за софтверски лиценци", напиша Емануел Орманцев од ЦЕРН.

Ова лето започнува пилот проект во кој се вклучени волонтери и ИТ одделот на ЦЕРН, со цел пренесување на оваа научна организација во нова е-мејл услуга. После тоа, тие планираат да го прават истото со услугата на Скајп и други услуги.

ЦЕРН се надева дека другите академски институции ќе го следат неговиот пример.

"Ова е единствена можност за ЦЕРН да покаже дека не е потребно, поради своите основни услуги, да зависат од комерцијалните добавувачи, да ја контролираат податоците и да им овозможат на следната генерација на услуги да се прилагодат на потребите на заедницата. Се надеваме дека ЦЕРН ќе ги охрабри партнерите да соработуваат на овој нов проект ", напиша Орманцев.

притисни ентер