Дискусија за нацрт амандманите за уставни измени во МАНУ

Заменикот на претседателот на Владата, Бујар Османи и министерот Никола Димитров, учествуваа на третата јавна дискусија за нацрт амандманите за уставни измени во согласност со Договорот од Преспа, која се одржа во амфитеатарот на МАНУ.

Предлозите и сугестиите, кои беа изнесени на тричасовната дебата, на која експертски осврти дадоа академиците Владо Камбовски и Таки Фити и професорот Светомир Шкариќ, како и други претставници на академската заедница, граѓански организации и граѓани, ќе бидат сумирани и поднесени до Владата, која ќе ги изготви заклучоците од серијалот јавни дискусии и ќе ги достави во Собранието.

Вицепремиерот за евроинтеграции, Бујар Османи истакна дека Преспанскиот договор е историски договор, кој е постигнат како што рече во една историска година за нас и дека тој ќе отстрани товар, односно еден голем камен, кој не ја оставаше Македонија да оди напред.

Вицепремиерот Османи се осврна на позитивните аспекти на Договорот, кој рече дека гарантира членство во НАТО и ЕУ и обезбедува сигурна иднина и од економски и од безбедносен аспект за сите граѓани, посебно младите кои не би сакале да останат во државата, ако таа им нуди неизвесна иднина.

„Евроатлантската ориентација и стратешка цел, никогаш, ниту во најтешките моменти од живеењето на нашата земја, не беше доведена под знак прашање. Над 75 проценти од населението, независно од етничката или верската припадност, континуирано беа и останаа за членство во ЕУ и НАТО. Тоа е голема обврска за сите сериозни политичари, а ние се сметаме за сериозни политичари и ви ветувам дека со сите наши одлуки, сега и натаму, ќе го следиме масовниот глас на граѓаните“, рече Османи оценувајќи дека Македонија е единствена земја која покажа како на европски начин се решаваат балканските идентитетски проблеми.

Министерот за надворешни работи Никола Димитров рече дека Македонија не може да ја смени својата географска положба, ниту својата историја која е важна и темел на нејзиното постоење, но, во денешнината како што истакна, може да влијае за иднината, со преземање на одговорноста и со донесување на одлуки како Договорот од Преспа и неговата имплементација.

„Најголемата штета од нерешавањето на спорот со Грција е врз нас. Не е ниту САД, ниту Русија, ниту Европа, ниту Германија, ниту, пак, Грција. Не е точна тезата дека другите имаат интерес да се реши овој проблем“,  рече министерот Димитров посочувајќи дека штетата најмногу ја трпиме самите ние, кои сме надвор од НАТО и Европската Унија.

Димитров истакна дека со Договорот од Преспа и решавањето на повеќедецениското прашање се затвора и поглавјето на идентитетските прашања, кое заедно со членството во НАТО и ЕУ, се трите цели кои Владата сака да ги постигне со овој Договор.

Академик Таки Фити во своето излагање, потсети на заклучоците од научната расправа на Академијата, која се одржа во септември, истакнувајќи дека имплементирањето на Договорот од Преспа ја обезбедува единствената алтернатива за Македонија, односно напредувањето во евроатлантските процеси. Академикот Таки Фити додаде дека договорот ги зајакнува и зацврстува идентитетските прашања, осврнувајќи се на потребата експертите да се изјаснат за да се изнајде решение за имињата на некои од институциите, откако ќе бидат усвоени уставните измени. Тој рече дека и во МАНУ нема едногласие по овие прашања, но оцени дека и тоа е легитимно, доколку за забелешките се понуди алтернативно решение.

Академик Владо Камбовски во обраќањето рече дека Договорот од Преспа е заснован на европски начела, вредности, почитување на трајното пријателство и човековите права, додавајќи дека уставните измени треба да се гледаат во контекст на елементите кои се содржани.

Камбовски се задржа и на, како што рече неколку императивни елементи, набројувајќи ја промената на официјалното име, решение кое го оцени како компромис кој ги балансира интересите на двете држави, а притоа не го оспорува националниот идентитет. Тука Камбовски подвлече дека  во историјата, Македонија била и Демократска, Народна, Социјалистичка. Потоа, Академикот во врска со формулацијата за државјанство, ја оцени одредницата „граѓани на Република Северна Македонија“ како исправна формулација  за уредување на статусот на граѓаните и особено дефинирањето на македонскиот јазик како официјален јазик.

Професорот Камбовски на дебатата ја начна и темата во врска со наоѓање решение, во случај да се јави ситуација како сегашната, кога Претседателот на државата не го потпишува Указот за Законот за ратификација на Договорот, кој веќе два пати е изгласан од пратениците и помина во Собранието на Република Македонија.

Професорот Светомир Шкариќ во своето излагање се задржа на предлогот, Договорот од Преспа да се смести во посебен амандман и да биде дел од уставниот поредок на Република Македонија, со што би се обезбедиле импликации врз уставните норми и правниот систем. Дел од сугестиите на Професорот се однесуваа на амандманот 34, предлагајќи одлуките на АСНОМ да останат такви какви што се и да се додадат зборовите „забележани или запишани во Прогласот“.

Според Шкариќ, уставните измени се многу полесни од тоа што изгледа и додаде дека тежината е поврзана со политичкиот процес, договорот на двете Влади.

На јавната дискусија, беа отворени и прашањата како да се регулираат интересите на  македонските државјани во дијаспората, се слушаа различни мислења за тоа дали треба или не треба да се набројуваат другите етнички заедници по однос на дијаспората, како и прашања кои би се отвориле во периодот по стапувањето во сила на Законот за Договорот од Преспа, а кои се однесуваат на истражувања во научната дејност. 

Дебатите за уставните измени, организирани од Владата како овластен предлагач на истите, продолжуваат во понеделник во Штип и Тетово.

Работа има, но нема кој да работи

Работа има, но нема кој да работи. Струките кои се бараат на пазарот воопшто не соодветствуваат  со она што се нуди.   

Како еден од проблемите за оваа состојба е тоа што државава лошо менаџира со образовниот систем, смета универзитетскиот професор Гадаф Реџепи.

„Бројот на студенти во  2005 година изнесувал 48 000, а денес е 56 000 односно, што значи дека за 8000  студенти сме отвориле 95 нови факултети. Буџетот во образованието  за десет години се зголемил за 120 проценти  и овде станува збор за лошо менаџирање во овој дел, рече Реџепи, порачувајќи дека новиот закон за работни односи треба да одговори на новите економси околности, вели Гадаф Реџепи, универзитетски професор.  .

Вицепремиерот Анѓушев се согласува со експертската јавност. Иако невработеноста паднала под 20% - смета дека треба да се стави поголем акцент на стручното образование. Уверува дека Владата прави напори да го реши проблемот.

-Да престанеме да се залажуваме дека 95 проценти  е здраво за едно опшеттсво а не е  и за нив самите дека треба да одат на универзитет, не е сета среќа во тоа, подобро  е да имате знаење и струка и со неа добро да живеете  и заработувате од вашата 18 или 19 година отколку да завршите универзитет кој нема да биде почитуван и од кој на крај  ќе добиете диплома со која не ќе знаете што да правите ако е несодветна на реалната состојба во државата, изјави Кочо Анѓушев, вицепремиер за економски прашања..

Бизнисмените се децидни дека за успешна економија и поголема конкуренција на фирмите најважна е работната сила.

Анкетата на УСАИД покажала дека од 518 компании - дури половината имаат негативен став за законот за работни односи и тоа најмногу малите фирми. Според нив- иницирање на нов закон, може да биде лек и да го спречи одливот на мозоци.

Научниците пронашле решение – реките ќе се чистат со трепелот од РЕК Битола!

Речиси сите реки се загадени, констатирани и високи концентрации на хром.

Хемискиот елемент шестовалентниот хром е метал кој е многу штетен за здравјето на луѓето тој е токсичен и канцероген и многу често го има во реките.

На технолошко-металуршкиот факултет во лабораторијата за испитување на води тимот на професори и асистенти со начуно достигнување. Според истражувањата во водата каде има токсичен хром се става трепел кој е се наоѓа на површинскиот слој кој се зема од коповите на јаглен од РЕК Битола и целосно го отстранува хромот од водата.

Професорите Лисичков и Кувенџиев велат дека ова е навистина спас за реките да не останат загадени.

Професорот Стефан Кувенџиев покажа како во розевата обена вода каде има хром стави трепел  и по одреден период и прочистување водата стана сосема нормална боја без хром.

Хромот предизвикува сериозни нервни и канцерогни заболувања кај човекот. Во Македонија најмногу реките се загадени од фабриките кои работат со метали и хемикалии.

Статусот на СЈО и судбината на истрагите главни разлики меѓу власта и опозицијата

Премиерот Зоран Заев не се откажува од Специјалната обвинителка Катица Јанева и нејзиниот тим. 

Во интервју за МИА во врска со преговорите околу иднината на СЈО, Заев вели дека е подгвотвен да разговара за секое аргументирано прашање. Оптимист е дека наскоро ќе се постигне решение, но дециден и непроменет е во ставот за Јанева.

 -Тоа е за мене институционално прашање, од причина што навистина Катица Јанева и нејзиниот тим на обвинители, истражители и сите што работат беа во едно многу тешко време трошката надеж на враќање на правната држава, која ете почна да се враќа во нашата земја. Јас сум убеден дека не смееме да испраќаме лоши пораки до оние кои опстоиле, пркоселе, верувајќи во државата, во системот, во уставот и законите, во тешко време.-Зоран Заев – Премиер на РСМ.

По средбата на работните групи од понеделникот на виделина излегоа две крупни разлики. Додека опозициската ВМРО ДПМНЕ бара СЈО да биде дел од Обвинителството за организиран криминал и корупција, за власта тое е неприфатливо. Несогласувања има и околу случаите преземни или отворени по јуни 2017, за кои опозицијата смета дека треба да се затворат а ако треба пак да ги отвори редовното обвинителство. Дека има сериозни разлики потврди и владиниот портпарол Миле Бошњаковски.

Статусот на СЈО е еден од клучните услови за добивање на датум за преговори со Европската Унија во јуни. Политичкиот аналитичар Албер Муслиу смета дека решение ќе се најде и ќе се послушаат пораките на САД и ЕУ, а државните ќе се стават над партиските интереси.

ВМРО ДПМНЕ утре ќе ги достави нивните забелешки во форма на амандмани кои треба да се разгледаат на средбата предвидена да се одржи во петок.

притисни ентер