Повторно отворен Музејот на илегалната работилница за изработка на оружје во Скопје од НОВ

 Културната понуда на Скопје е збогатена со Меморијалниот музеј на илегалните работилници за изработка на оружје во Скопје за време на НОВ (1941-1944).

Музеј кој на 4 јануари годинава го отвори скопскиот градоначалник Петре Шилегов. Музејот е лоциран на левиот брег на реката Вардар, зад Археолошкиот музеј на Македонија.

Посетителите во Музејот можат да ја погледнат постојаната поставка „Хероите на градот на Вардар“ и да се запознаат со историјата на антифашистичко Скопје од авторот Зоја Богдоновска, виш кустос и историчар. За изложбата е изработен и двојазичен каталог (македонско/англиски), во издание на Музејот на Град Скопје. Изложбата и каталогот се реализирани со финансиска поддршка на Град Скопје.

Историја на Меморијалниот музеј 

Во услови на окупација и полициски режим, во непосредна близина на кејот и зградата на Митрополијата, на улица „Пајкова“ број 2, формирана е првата илегална работилница во градот. Задачата околу формирањето и организирањето на работилницата им била доверена на Илија Јакимовски Илчо, Роберт Гајдик и Бранислав Шикиќ, а тие задачата му ја довериле на електромеханичарот Серафим Видовски кој имал работилница во дворот на својата куќа. Оваа скромна работилница прераснала во јадро на создавање на новата историја на градот и еден од симболите за отпорот на населението против окупаторот и неговиот терор. Куќата и работилницата го дочекале ослободувањето на Македонија и опстојале се до 1965 година, но со новиот урбанистички план и изградбата на Стопанската банка во комплексот на културните институции, тие биле урнати.

Со смислена реконструкција, водена од архитектот Александар Никољоски, Заводот за заштита на спомениците на културата на Град Скопје и Музејот на Град Скопје, поради историското значење на објектот, во целост ја зачувале автентичноста на старата работилница. Овој објект во 1981 година е пренаменет во Меморијален музеј на илегалните работилници за изработка на оружје во Скопје за време на НОВ (1941-1944), како нем потсетник за хероите и борците кои пожртвувано се бореле и вршеле диверзантски акции врз надмоќниот фашистички окупатор за да ја ослободат нашата татковина.

На 13 ноември 2017 година, на Денот на ослободувањето на Скопје, градоначалникот Шилегов најави дека наскоро повторно ќе го отворат овој Музеј. Според него, Музејот неправедно бил затворен долги години поради реновирање.

- Некогаш познатата, а потоа заборавена илегална партизанска оружарница ќе биде отворена секој работен ден со дежурен кустос и ќе биде полна со ученици од Скопје, истакна тогаш Шилегов.

Во овие простории била сместена работилницата на Серафим Видовски и била опремена со најнеопходниот електромеханичарски рачен и статичен алат. За време на окупацијата, тука е формирана првата илегална работилница за оружје во градот која работела од почетокот на август до 4 декември 1941 година. Во целосно зачуваната тајна работилница е сместена новата изменета и надополнета поставка, со нови содржини кои ги пренесуваат фактите за едно историско време особено значајно за историјата на градот.

Оваа илегална работилницата била мошне скромно опремена со рѓосани делови на оружје: револвери, пушки, шмајзери и сл., но во неа се изработувале и боеви средства како конструкции на рачни бомби, пеколна машина, нагазни мини за железница и друго, кои „громогласните“ херои ги користеле во своите диверзантски акции.

Со новата изменета и надополнета поставка, чиј автор е Зоја Богдановска, виш кустос историчар, и изложувањето на деведесетина зачувани музејски експонати се будат сеќавањата за илегалната работилница што се користела за изработка на оружје за партизанските одреди со времето на Втората светска војна.

Посетителитете заинтересирани за Музејот

Разговаравме со Валентина Петровска, кустос историчар за периодот од НОВ (1941-1944) од Музејот на Град Скопје, одговорна за изложените предметите кои се дел од збирката од НОВ. Таа не информира дека постои интерес за Меморијалниот музеј на илегалните работилници за изработка на оружје во Скопје. Посетителите почнале да доаѓаат веднаш по отворањето и во текот на учебната година, а летово Музејот не работел. Досега имале околу 500 посетители. Влезот е слободен, а посетителите се главно ученици од основните и средни училишта, студенти, има и странци кои ги посетувале околните музеи, а потоа и овој музеј. Ни појасни дека заинтересираните посетители треба да бидат во група, да се јават во Музејот на Град Скопје, а таа потоа се договара со нив за термин, кога им одговара.

- Кога се отвори Музејот прво ги информиравме средните училиштата и организирано, преку професорите по историја, ни доаѓаа ученици. До јуни не посетија неколку училишта и генерално има интерес. Во Музејот можат да доѓаат ученици од основните, средните училишта, деца од претшколска возраст за кои се прилагодува програмата. Есенва очекуваме посети од сите нив, вели Петровска.

Според неа, старите скопјани и оние кои претходно го посетиле Музејот, кога прочитале дека повторно е отворен, доаѓаат и имаат коментари, пофалби дека сега е подобро. 

- Има луѓе кои го посетиле Музејот бидејќи беше отворен во 1982 година и функционираше до пред четири години. Потоа требаше да се реновира просторот, да се обнови поставката, да се модернизира. Поради реновирање и осовременување на музејската поставка, Музејот беше затворен и на 4 јануари го отворивме. Тоа е една приказна која се случува во историски период, во НОВ. Интересно е за посетителите тоа што Музејот е во оригинален и автентичен простор. Има ексопонати кои се поврзани со илегалната работилница, која функционирала во тој период. Во оригинален и автентичен простор е и подрумскиот дел, и покрај тоа што е тешко за одржување таков Музеј, во такви услови, вели Петровска. Посочи дека посетителите сакаат да погледнат нешто од тој период на Скопје. 

Таа додаде дека во Музејот на Град Скопје постои Одделение за едукација и преку одредени тематски работилници се работи на едукација на децата.

- Музеите се создадени не само за да се види нешто, туку и да се научи, смета Петровска. Додаде дека поради недостиг на кадар, наскоро се очекува да биде вработен водич кој ќе работи во Музејот.

Алатките во работилницата 

Посетителите можат да погледнат оригинални предмети кои Серафим Видовски ги има подарено, а дел продадено на Музејот на Град Скопје за потребите на оваа работилница. Тоа се 96 предмети, електромеханичкарски алати, кои ги користеле работниците за поправка на оружјето. Од рачен алат има клешти, моторцангли, шрафцигери, разни видови клучеви – обични и машински, турпии, рачна електрична бор-машина... Од статичен алат има стабилна електрична бор-машина, електрично точило, електричен апарат за заварување, волтметар, амперметар..., се она што се користи во една електромеханичарска работилница.

Во Музејот се поставени телевизири на кои се прикажува целатата приказна, историјата на Град Скопје за време на НОВ. Има и таблети до секој експонат, со слика и опис на предметот. Поставени се витрини каде се изложени предметите кои биле изработени токму во работилницата на Серафим Видовски, но и од останатите работилници. Има и предмети од НОВ, кои не се поврзани со работилницата, но се од тој период, како ранец, торбичка за куршуми што ја носеле партизнаите.

Во Скопје постоели и други илегални работилници за оружје во кои често се доработувале оружја за кои немало алат во работилницата на Видовски. Тоа биле работилниците на Бедрих Нолч Белка, Антон Паскалов, Богољуб Димитријевиќ, браќата Поповиќ, Стојан Лаврин, работилницата во импровизираната барака во лозјето на Мато Матовски во Козле и други.

На Скопје му недостигаше Меморијалниот музеј на илегалните работилници за изработка на оружје во Скопје за време на НОВ (1941-1944), чии содржини ги пренесуваат фактите за едно време особено значајно за историјата на градот Скопје во 40-тите години на 20 век. /МИА.

Коѕијас: Без ратификација нема договор за името

Скопје мора јасно да разбере дека решение за името нема да има без ратификација на Договорот од Преспа , изјави денеска грчкиот шеф на дипломатијата , Никос Коѕијас.

Коѕијас ја даде изјавата за министерскиот состанок во Луксембург , говорејќи за билатералниот договор кој ќе мора да добие зелено светло и од макеоднскиот и од грчкиот парламент, пренесува агенцијата АНА –МПА.

На состанокот во ЛУксембург , министрите за надворешни работи на Европската Унија разговараа за резултатите од референдумот во Македонија на која иако излезноста беше мала , имаше голема поддршка за Договорот од Преспа.

Заложничката драма во Келн била терористички напад

Германската полиција не ја исклучува можност заложничката драма на главната железничка станица во Келн да била терористички напад.

Во драмата на главната железничка станица во Келн се повредени четири лица . Киднаперот бил застрелан од полицијата , која успеала да ја спаси жената што била држана како заложник. Тој користел плин за кампување и запаллив материјал со што ја држел жената во аптека во станицата. Обвинителството покрена истрага за обид за убиство и нанесени повреди , објави полицијата во Келн.  

Инцидентот се случил попладнево кога напаѓачот запалил Молотов коктел во продавница за брза храна при што повредил 14 годишно девојче. Кога се активирал против пожарниот систем , напаѓачот избегал од продавницата и се скрил во аптеката до неа, каде земал заложничка.

По два часа, во кои се воделе преговори со напаѓачот,  полициски специјалци успеале да влезат во аптеката. Напаѓачот е тешко повреден од полицијата , додека жената има лесни повреди.

,, Откако влегол во аптеката , сведоци јавиле дека напаѓачот рекол дека припаѓа на терористичката група ИД “ , изјави портпаролот на полицијата. На самото место полицајците нашле документи на 55 годишен Сириец , а сопственикот на документите имал дозвола за престој во Германија до 2021.

Истражителите изјавија дека документите најверојатно му припаѓаат на напаѓачот, но велат дека конечно не го утврдиле неговиот идентитет.

За време на заложничката криза , железничката станица беше затворена , а возовите преупатувани на други станици. Беше затворен и просторот околу познатата катедрала во Келн.

Низ  главната железничка станица во Келн дневно минуваат околу 1 300 возови и околу 280 000 патници.

Новинарот на Вашингтон Пост сепак бил убиен во конзулатот во Истанбул (ВИДЕО)

Саудиска Арабија подготвува два извештаи , кои треба вечерва да ги прати во САД во врска со убиството на новинарот на Вашингтон Пост .

Новинарот Џамал Кашоги бил жртва на ,,неспретно испитување” , се наведува во извештајот , објавуваат турските медиуми повикувајќи се на дипломатски извори. Претходно вечерва во конзулатот на Саудиска Арабија влезе тим од турски истражители , кои се сомневаа дека Кашоги е убиен во конзулатот.

Овие наводи беа отфрлени од страна на Саудиска Арабија , која по цели две недели дозволи истрага за исчезнувањето на новинарот.

53 – годишниот новинар на 2 октомври влегол во конзулатот за да извади документи за венчавка си турска државјанка и од тогаш му се губи трагата. Кашоги беше познат како остар критичар на Саудиска Арабија и на членовите на кралското семејство.

Турските власти денеска објавија дека имаат аудио снимка на која се слуша дека Кашиги е убиен , а снимките ги предадоа во Саудиска Арабија и во САД.

Претседателот на Турција , Реџеп Таип Ердоган минатата недела рече дека лично ќе се заложи во истрагата за исчезнатиот новинар на Вашингтон Пост.

притисни ентер